[Bilimsel Haber] Yeni Kitap: Sibirya'dan Anadolu'ya Tastaki Turkler

[onurinal at onurinal.com]

Servet Somuncuoglu: Sibirya'dan Anadolu'ya TASTAKI TURKLER, A-Z Yapi Insaat
Kultur Yayinlari, Istanbul, Mayis 2008, ISBN: 978-975-97052-1-3. 

TRT Istanbul Televizyonunda produktor olarak calisan Servet Somuncuoglu'nun
uzun yillar Orta Asya ve Anadolu'da yaptigi cekimlerde elde edilen
fotograflari bir araya getirdigi kitabin ana temasi kaya ustu tasvirlerdir.
Kitap A-Z Yapi adli bir firmanin katkilariyla yayimlanmis. Mukemmel bir
baski teknolojisi kullanilarak yayimlanan kitapta genel danisman olarak
Prof. Dr. Ahmet Tasagil'in adi bulunmaktadir. 

Kitap, On Soz, tesekkur bolumlerini Prof. Dr. Ahmet Tasagil'in "Bilinen
Tarihin Safaginda Eski Turk Tarihinin Zaman ve Mekanda Yeri" adli yazisi
izlemektedir. Tasagil'in yazisini Prof. Dr. Dmitry D. Vasil'ev'in
"Gecmisten Gelen Sesler" baslikli yazisi izlemektedir. Son olarak Ersin
Alok'un "Kaya Resimlerine Bakis" adli yazisi bulunmaktadir. 

Turklerden kalan taslarla ilgili bilgilerle cok sayida fotografin bulundugu
bolum ise kitabin asil bolumunu olusturmaktadir. Buradaki veriler
bulunduklari cografyaya gore siniflandirilmistir. Hemen belirtelim ki
sayfanin sol tarafinda metinlerin Turkcesi, sag tarafta ise Ingilizcesi
bulunmaktadir. Ýlk bolum Sibirya'daki Ulan-Ude acik hava muzesinde korunan
ve sergilenen kaya resimleridir. Ardindan Lena bolgesi kaya resimleri
gelmektedir. Mogolistan'daki kaya resimleri kitapta onemli yer tutmaktadir.
Mogolistan bolgesi cesitli alt bolumlere ayrilmistir. Orhon yazitlari diye
bilinen yazitlarin da fotograflari bulunmaktadir. Mogolistan bolumunun
ardindan Novosibirsk muzesindeki eserlere yer verilmistir. Ardindan Altay
ozerk bolgesindeki Gorno-Altay muzesindeki bircok eserlerin fotografi
bulunmaktadir. Yine Altay bolgesindeki Kalbaktas kaya ustu tasvirlere de
yer verilmistir. Gorno Altay'daki Pazirik kurganlarinin fotograflari da
kitabi suslemektedir. Altay bolumun ardindan Hakasya'daki eserlere yer
verilmis, ozellikle Minusinsk muzesindeki eserlerin fotograflari dikkati
cekmektedir. Cunku Yenisey yazitlari diye bilinen bircok yazitin bu muzede
saklandigi bilinmektedir. 

Hakasya'nin ardindan Tuva bolgesi gelmektedir. Yine buradaki Kizil muzesi
de bircok eseri barindirmaktadir. Krasnoyarsk, Kemerova muzesindeki
eserlerin fotograflarini da barindiran kitap Tuva'dan Kazakistan'a
gecmektedir. Almati'ya 170 km. uzakliktaki Yedi Su (Semireçye)'da bulunan
Tamgali Say, kitabin onemli bir bolumunu olusturmaktadir. Kirgizistan'daki
Saymali Tas ise bir baska kaya ustu tasvir bolgesidir. Talas ile
Kockor'daki kaya ustu tasvirler de bu bolumde bulunmaktadir. Kirgizistan'in
ardindan batiya yurumeye devam edip Azerbaycan'a geliniyor. Azerbaycan'in
ardindan Kars'in Kagizman ilcesinin Camuslu koyu, Shaban koyu ve Kurban Aga
magarasina ulasiliyor. Erzurum'daki Cunni magarasindaki bircok kaya ustu
tasvirlere ait fotograflar bulunmaktadir. Erzincan'in Kemaliye ilcesindeki
Dilli vadisi, Ordu-Mesudiye Esatli Koyu, Hakkari'nin Yuksekova ilcesindeki
Gevaruk Yaylasindaki kaya ustu tasvirlerin Saymali Tas ve Tamgali Say ile
benzerlikleri bizleri sasirtmamaktadir. Ulkemizin guney kentlerinden
Antalya-Beldibi ile Izmir'in Odemis ilcesinin Konakli beldesindeki kaya
ustu tasvirlere ait fotograflar da kitaba eklenmis. Kitabin sonunda
Turklerden kalan bu taslarin ve kaya ustu tasvirlerin nerelerde bulundugu
bir harita uzerinde gosterilmis. Kitabin arka kapaginin on yuzunun hemen
altinda bulunan "A-Z Yapi'nin kultur hizmetidir. Para ile satilamaz"
ibaresinden hem sayin Somuncuoglu'nun hem de A-Z Yapi'nin ticari kaygi
gutmedigi sonucuna varmak mumkundur. Kitabi yayimlayan firmanin e-posta
adresi info at azyapi.com 

Baykal golu ile Lena irmagi kiyisindan Anadolu'nun bati ucu Izmir'e kadar
kaya ustu tasvirlerde buyuk benzerlikler bulunmaktadir. Eskiden, bunlarin
bize ait oldugunu soyleyebilmek icin galiba biraz cesaret eksikligi vardi.
Sayin Somuncuoglu ozellikle Karli Daglardaki Sir adli belgeselde de bunu
ozellikle haykirmisti. 

Son olarak Servet Somuncuoglu'nu ve ekibini, Ahmet Tasagil hocayi ve A-Z
Yapi'yi Turk kulturune kazandirdiklari bu kitaptan dolayi kutlamak gerekir.
Edward Tryjarski, Johannes Schubert'in Ritt zum Burchan-chaldun adli
eserini tanittigi bir yazisinda J. Schubert'e "Cengiz Han'in izinde yeni
kesifler dileriz" cumlesiyle sozlerini bitirmisti. Biz de sayin
Somuncuoglu'na "Eski Turklerin izinde yeni kesifler dileriz" diyerek
sozlerimizi tamamlamak istiyoruz.  


--------------------------------------------------------------------
mail2web.com – Enhanced email for the mobile individual based on Microsoft®
Exchange - http://link.mail2web.com/Personal/EnhancedEmail