[Bilimsel Haber] İsrail Bombaları 2000 Yıllık Baalbek'i de Tehdit Ediyor

[Onur İnal]

İsrail Bombaları 2000 Yıllık Baalbek'i de Tehdit Ediyor
Tarih: 27 Temmuz 2006 Kaynak: Hürriyet
İsrail'in Lübnan topraklarındaki saldırıları, 2000 yıllık geçmişe sahip olan
Baalbek kentini de tehdit ediyor. Yunanca adı Heliopolis (Güneş Kenti) olan
ve UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak kabul edilen kentteki Venüs
Tapınağı, Jüpiter Tapınağı ve Baküs Tapınağı ile diğer tarihi kalıntılar
artık İsrail bombardımanından kaçanlar tarafından sığınak olarak
kullanılıyor. Her yıl dünyaca ünlü müzik festivaline evsahipliği yapan ve
tarihi eserlerinin değeri nedeniyle turizmden önemli bir gelir sağlayan
kent, İsrail hava saldırılarında doğrudan hedef olmasının ardından ölü şehre
döndü.

İsrail, geçen hafta düzenlediği hava saldırısında kentin merkezine 24 ton
bomba bıraktı. Bunun üzerine Lübnan Kültür Bakanı Tarık Mitri, zaten hassas
durumdaki tarihi yapıların ardı arkası kesilmeyen patlamalarla ve doğrudan
hedef olma ihtimaliyle tehdit altında kaldığını söyleyerek, UNESCO'dan
Baalbek'deki arkeolojik hazineyi korumak için girişimde bulunmasını istedi.

Kent ve civarında, Hizbullah ve sempatizanlarını hedef alan saldırılarda 35
kişi öldü, 200 kişi yaralandı. Saldırıların yoğunlaştığı bölgenin harabeye
döndüğü, Hizbullaha ait 6 katlı bir binanın yıkıldığı, ancak bu arada
sivillerin de zarar gördüğü kentte boş sokaklar ve kepenk indirmiş dükkanlar
dikkati çekiyor.

Yerel yetkililere göre, kentin 125 bin kişilik nüfusunun hemen hemen dörtte
biri, çoğu Suriye'ye olmak üzere bölgeyi terk etti.
Venüs Tapınağının hemen yanındaki bir oteli kendisine sığınak yapan 15
yaşındaki Fatma isimli bir kız, "Hiçbir şey kalmadı" derken, yanında oturan
Norma isimli bir kız da "Her şeyi yok ettiler. Hayatta kalmamız bir mucize"
diyerek, kentteki durumu özetledi.

İsrail bombardımanında yaralananların kaldırıldığı hastanelerdeyse cihaz ve
ilaç bulmakta zorluk çekiliyor.

Bölgedeki sağlık çalışanları, ilaç eksiğini kapatmak için Kızılhaçtan yardım
umuyor. Kısa bir süre öncesine kadar festival heyecanıyla yaşayan ve ünlü
sanatçılara evsahipliği yapmayı bekleyen kent, artık İsrail'in havadan
bıraktığı bombaların yarattığı acılara göğüs germeye çalışıyor.

Fenikeliler Tarafından Kuruldu
Baalbek, bölgede hüküm süren Fenikeliler tarafından kurulmuş. Baal tanrısına
tapanların merkezi ve Beka eyaletinin en büyük Fenike şehri olarak
biliniyor. Baalbek, daha sonra Yunanların işgaline sahne oldu. Yunanlar
buraya Heliopolis adını verdiler. Yunanlardan sonra, Romalıların eline geçti
ve Antonius zamanında çok geliştirildi. Sonraki asırlarda Baalbek şehri yine
pek çok kez el değiştirdi. Savaşlar yüzünden çok önemli yıkımlar yaşadı.
Örneğin Bizans İmparatoru Teodosius şehri ele geçirdiği zaman, Jüpiter
Tapınağı adı verilen yapının büyük bir bölümünü yıktırarak, yerine kilise
kurdu. Ancak Baalbek'i en çok yağmalayıp tahrip edenler Haçlılar oldu.
Haçlılar 14. yüzyılda kenti dev bir kale haline getirdiler. Timur, Ortadoğu
seferinde bu kaleye de hücum etti ve ele geçirdi. Bölge Osmanlı hakimiyetine
de girdi. Kent bu dönemde, yıkık, harap ve kendi haline terk edilmiş, aynı
zamanda yarı yarıya toprağa gömülmüş durumdaydı.

1899'da Türkler, Almanlara kazı yapma izni verdiler.
Birinci Dünya Savaşından sonra Lübnan, Fransızların eline geçti ve bu
kazılara Fransızlar devam etti. Ancak buradaki en önemli kazı çalışmalarını
yapan ve kalıntıları meydana çıkaranlar yine Lübnanlılar oldu.

Baalbek'te bugün, harabe halinde üç büyük tapınak bulunuyor: Jüpiter, Baküs
ve Venüs.

En büyüğü Jüpiter'in MS. 3. yüzyılda yapılmış büyük bir giriş kapısı
bulunmaktadır. Avludan sonra geniş bir kapıdan girilen tapınağın 84 adet
granit sütunu var. Bugün bunların sadece 6'sı ayakta. Diğerleri yıkık,
kırık, bir kısmı da başka ülkelerdeki müzelere götürülmüş. Bu sütunlardan
biriyse Süleymaniye Camiinde bulunuyor.

Baküs tapınağı daha iyi korunmuş. Bu tapınağın, her biri 18 metre
yükseklikte 46 sütunu halen ayakta. Giriş kapısının yüksekliği 12 metre,
genişliğiyse 7 metre.