[Discussion] Yassıada Zabıtları I Örtülü Ödenek Davası [Emine Gürsoy Naskali]
mehmet aca
mehmetaca@yahoo.com
Sat, 15 Oct 2005 08:22:10 -0700 (PDT)
--0-2031868585-1129389730=:18967
Content-Type: text/plain; charset=iso-8859-1
Content-Transfer-Encoding: 8bit
YASSIADA ZABITLARI I
ÖRTULU ÖDENEK DAVASI
Hazirlayan: Emine Gursoy-Naskali
Kitabevi 2005, 377 sayfa + 17 resim
ISBN 975-6403-82-9
ÖRTULU ÖDENEK DAVASI
Örtulu Ödenek Davasi, 27 Mayis 1960 darbesinin ardindan Yassiada'da kurulan darbe mahkemesinde görulen on dokuz davadan biridir.
Dava, 25 Kasim 1960 gunu baslamis, 2 Subat 1961 gunu bitmistir. Davanin saniklari, 1950-1960 döneminin Basvekili Adnan Menderes ve Basvekalet Mustesari Ahmet Salih Korur'dur.
Iddia, örtulu ödenegin maksat disi kullanildigi ve suistimalidir. Iddiaya verilen cevap, örtulu ödenegin istihbarat disinda cesitli ödemeler ve masraflar icin kullanilmasinin bir teamulle geldigi, örtulu ödenegin harcama kapsaminin bir taniminin olmadigi, harcamalarin hesabini tutma keyfiyetinin bulunmadigi ve harcama tasarrufunun basbakana ait oldugudur.
***
Örtulu ödenek, daha önceki dönemlerde oldugu gibi, Basbakanlik makaminin gerektirdigi agirlama masraflari icin de kullanilmisti. Basbakan ailesinin mutfak masraflari kendi aile butcesinden ödenmis, ancak resmi davetler icin yapilan harcamalarin bir kismi örtulu ödenekten karsilanmisti.
Örtulu ödenekten yapilan harcamalar arasinda bir de cimbiz vardi, mutfakta tavuk tuyu temizlemek icin alinmisti. Yuksek Adalet Divani Baskani Salim Basol ve Bassavci Altay Ömer Egesel, Menderes'i asagilamak ve kucuk dusurmek icin cimbiz konusunu ele almis ve kullanmislardi. Bu sebeple, Örtulu Ödenek Davasina basin "Cimbiz Davasi" adini takmisti.
Basol, Basbakanlik kabul davetlerini gereksiz bir israf olarak görmus ve "Ingiltere'de Isci Partisi lideri basvekil olunca karisinin pazara cikip ucuza mâl etmek için cekise cekise pazarlik yaptigini her zaman okuyoruz. Basvekalet köskunde oturmayip da bir barakada otursaniz?" turunde abes mulahazalarda bulunmustur.
"Cimbiz Davasi", kamu nezdinde - Adalet Divaninca arzulananin tersine - mahkemeyi kucuk dusurmustu. Vatani satmak gibi vahim iddialari inceleyecegi farz edilen Yuce Divan, "Köpek" ve "Bebek" davalarindan sonra, bula bula bir cimbizla ugrasiyor denilmisti.
***
Menderes basvekil oldugunda, Mustesar Ismail Hakki Ulkumen Menderes'e icinde 3500 lira bulunan bir zarf getiriyor. Menderes, bunun ne oldugunu soruyor, Mustesar da bunun kendinden önce basbakan olan Semsettin Gunaltay'a örtulu ödenekten her ay yapilan mutat aylik ödeme oldugunu söyluyor; aylik miktar 3000 lira, 500 lirasi da Menderes göreve 25 Mayis 1950'de basladigi icin bir önceki aydan devir. Menderes sahsi icin böyle bir seyi kabul edemeyecegini bildirip parayi iade ediyor. Menderes tek parti döneminin geleneklerini devam ettirmis olsaydi 10 yilin sonunda kendisinden hesabi sorulan paradan fazlasini sahsi masraflari için almis olacakti.
Örtulu ödenegin hesabinin tutulmamasi ve evrakin imha edilmesi gerekirdi. Halbuki 10 yilin hesabi bavullarin icinde Basbakanlik konutunun cati katinda muhafaza edilmisti. Hesap pusulalarini ne yapalim diyen Mustesar Ahmet Salih Korur'a, bir gun sorulursa hesabini veririz dusuncesiyle Menderes muhafaza ettirmisti. Bu pusulalar saklanmamis olsaydi nicin saklanmadigi sorulmayacagi gibi böyle bir dava da sözkonusu olmayacakti.
***
CHP dönemi basvekillerinden Sukru Saracoglu ve Recep Peker, Hariciye köskunu Basvekalet konutu olarak kullanmislardi; Hasan Saka kendi evindeki masraflar icin butçeden para tahsis ettirmisti. Menderes basvekil olunca, bir sure kendi imkanlariyla kendi evinde oturduktan sonra Basvekalet konutu olarak Camli köske gecmisti. Ataturk zamaninda Camli köskte Ataturk'un kiz kardesi Makbule hanim oturmustu. Ataturk'un ölumunden sonra Makbule hanim hemen buradan cikarilmisti. CHP Basbakani Semsettin Gunaltay dönemimde Camli kösk tamire alinmisti. Bu konutlarin masraflari amme masrafi telakki edilmisti. Bu konutlarin masraflari amme masrafi telakki edilmeyecekse, CHP dönemi icin de emsal mahkemeler kurulmali, sorusturmalar yapilmali, davalar acilmaliydi.
***
Milli Emniyet Teskilatina yabancilarin, özellikle de Amerikalilarin hakim oldugu yönunde söylentiler vardi. Menderes de isin esasini ve mali cephesini tahkik etmesi icin Ahmet Salih Korur'u alti ayligina Milli Emniyet Reisi tayin etmis ve Istanbul'a göndermisti.
Dava seyrinde, iki gizli oturum yapilmis; Ahmet Salih Korur ve Adnan Menderes burada milli istihbarat teskilatina yabanci servislerin yaptigi dogrudan maas ödemesine nasil son verdiklerini aciklamislardir. 1957'de örtulu ödenek butcesinin artmasinin sebebi de budur.
***
Yine dava seyrinde satir aralarinda israrla söylenen, ancak uzerinde bu gune kadar durulmamis bir husus da, darbeciler kadrosunda bulunan Alparslan Turkes'in darbenin hemen ertesinde, 27 veya 29 Mayis gunu, Ankara'da Harp Okuluna gelerek Mustesar Ahmet Salih Korur'dan Basvekalet kasasinin sifresini temin ettigi ve kasada bulunan yuklu miktarda bir paranin - 270 bin dolar ve 250 bin Turk lirasinin - yok oldugudur. Basvekaletteki kasalar daha sonraki gunlerde, Haziran ayi içinde, heyet huzurunda kirilarak acilmis, fakat icinde Mustesar Ahmet Salih Korur'un sözunu ettigi para bulunmamistir. Turkes'in Ahmet Salih Korur'u tokatlayarak sifreyi temin ettigini Korur, yine o sirada Harbiye'de tutuklu bulunan Ahmet Ihsan Gursoy'a anlatmistir. Sifreyi Turkes'e vermek istemeyen Korur, sifreyi ezberden hatirlamadigini ancak el aliskanligiyla acabilecegini söylemis, Basvekalete birlikte gitmeyi teklif etmistir. Maksat, kasa acilirken basinda bulunabilmektir. Darbenin ilk gununden itibaren
Basvekalet mustesarligini ustlenen Turkes'in Basvekaleti isgal ettigi herkesin malumudur ve kayitlarla da sabittir. 1997'de Turkes'in vefatindan sonra, Ingiltere'de bir banka hesabinda yuklu miktada bir para ortaya cikmistir. Varislerinin anlasamamasi sebebiyle gun yuzune cikan ve basina yansiyan bu banka hesabinin kaynaklari aciklanamamistir.
Ayrica, kasaya konmamis olup Ahmet Salih Korur'un masasinda acikta bir portföyun icinde bulunan tek binliklerden olusan nakit 25 bin civarinda Turk lirasinin da Basbakanlik binasinda yapilan arama neticesinde tutulan zabitta yer almadigi görulmektedir.
***
Örtulu ödenekten bir çok yazar ve yayin desteklenmistir. Nadir Nadi gibi Demokrat Partiye muhaliflerin yayinlari da desteklenmistir. (Nadir Nadi'ye yapilan ödeme, Demokrat Parti yararina yapilan bir harcama olarak degerlendirilmistir.) Turk edebiyatinin önde gelen isimlerinden Yahya Kemal Beyatli gibi bir sairi magdur birakmamak kaygisiyla sairin Istanbul'da evi gibi yerlestigi Park Oteldeki masraflari örtulu ödenekten ödenmistir.
Davada çok sayida sahit dinlenmistir. Dinlenen sahitler arasinda dönemin su yazarlari bulunmaktadir: Peyami Safa, Orhan Seyfi Orhon, Necip Fazil Kisakurek, Mithat Perin, Etem Izzet Benice, Kazim Nami Duru, Necdet Rustu Efe, Burhan Belge gibi. Yusuf Ziya Ortac, yasi sebebiyle sahitlige celbedilmemistir. Sahitligi sirasinda kendisine ne is yaptigi sorulan Necip Fazil Kisakurek, bir sey yapmiyorum cevabini vermistir.
Celal Bayar, Refik Koraltan, Medeni Berk, Burhan Belge, Basri Aktas, Remzi Birand, Celal Ramazanoglu, Kemal Aygun, Abidin Potuoglu, Kenan Akmanlar, Munip Özer, Cemal Tuzun, Atif Topaloglu, Nazli Tlabar, Nuriye Pinar, Mukerrem Sarol, Tevfik Ileri de Yassiada'da tutuklu bulunan sahitlerdir.
Diger sahitler ise su kimselerdir: Berrin Menderes, eski Milli Emniyet Baskani (emekli Bagdat Buyukelcisi) Naci Perkel, Emirgan'da bulunan Istihbarat Okulu eski Muduru Arif Koral, Milli Hizmetler Idari Isler eski Baskani Halim Tokmakcioglu, Milli Emniyet Hukuk Musaviri Bulent Savasalp, Milli Emniyette eski Istanbul Merkez Sefi Rahmi Yalim, Adliye Vekaleti eski Mustesari Kevni Nedimoglu, Istanbul eski Muddeiumumisi Hicabi Dinc, Basvekalet eski Hususi Kalem Muduru Arif Özgen, Basvekalet eski Özel Kalem Mudur yardimcisi (sonra Disisleri Bakanliginda Sube Muduru) Ercument Yavuzalp, Basvekalet Kalemi Mahsus Mudurlugunde memur Adnan Zafir, Sular Idaresi eski Muduru Bulent Danismend, eski Ceza Isleri Umum Muduru Rahmi Ergil, Mustesarlik Hususi Kalem Muduru Mehmet Geylangil, Izmir Belediye Reisi (Balmumcu'da tutuklu) Faruk Tunca, emekli Riyaseticumhur Daire Muduru Memduh Uraz, Cumhurbaskanligi mutemedi Mehmet Özturk, Cumhurbaskanligi memuru Mustafa Sobay, Basvekalet Hususi Kaleminde Sef
Yurdanur Genya, Basbakanlikta eski muracaat memuru (sonra Nevsehir Emniyet Muduru) Hakki Altinci, Mehmet Özdemir Evliyazade, Fahamet Gökel, Neslihan Kisakurek, Basvekalette odaci Celal Yildirim.
Maliye Mufettisi Cafer Tayyar Sadiklar, bilirkisi olarak cesitli hesaplari incelemis ve davaya mudahil olmustur.
Adnan Menderes'in avukatligini Burhan Apaydin ve Talat Asal; Ahmet Salih Korur'un ise Orhan Özenc yapmislardir.
Örtulu Ödenek Davasi; Anayasayi Ihlal Davasi ile birlestirilmis ve karar, mahkemelerin bitiminde aciklanmistir. Örtulu Ödenek Davasindan Basvekil Adnan Menderes'in, "zimmetine 4 milyon 877 bin 780 lira 19 kurusu mustakilen gecirmekten dolayi zimmet ve görevi kötuye kullanmak sucundan neticede 11 yil 8 ayi agir olmak uzere 15 yil 2 ay hapse, 4 milyon 878 bin 496 lira agir para cezasi ile cezalandirilmasina oy birligi" ile karar verilmistir. Menderes, Anayasayi Ihlal Davasindan idama mahkum olmus ve karar 17 Eylul 1961 gunu Imrali adasinda infaz edilmistir. Menderes ailesi, Menderes'in idamindan sonra bu para cezasinin 1 milyon kusur miktarini ödemistir. 1963'te cikarilan yeni Muhasebei Umumiye Kanunu duzenlemesiyle, tahakkuk ettirilen borcun geri kalan kismi, devlet harcamasi kapsamina girdigi telakki edilerek silinmistir.
Mustesar Ahmet Salih Korur ise 2 yil 11 aya mahkum olmus ve Adana Cezaevine sevkedilmistir. Seker hastaligi dolayisiyla Ankara'ya Gulhane Hastahanesine gönderilmis ve hukmu dolunca tahliye edilmistir. Ahmet Salih Korur 1982 yilinda Istanbul'da vefat etmistir.
***
Yassiada mahkemelerinin resmi tutanaklari, ses kayitlarindan cözumlenerek hazirlanmis ve tarih belirtilmeden teksir seklinde cogaltilmistir. Teksir hazirlanirken sansure tabi tutulup tutulmadigi veya ne ölcude tanzim tarzinda telif edildigi tarafimizca bilinememektedir. Elinizdeki metin, kutuphanemizde bulunan bir teksir nushaya dayanilarak nesre hazirlanmistir. Meclis uyelerinin isimleri, Turkiye Buyuk Millet Meclisi Albumu 1920-1991, Ankara 1994, yayinindaki imlalari ile metne alinmistir.
***
Yassiada mahkemeleri; gulunc, mantiksiz, kin dolu ve utanc veren, ne var ki son tahlilde, Cumhuriyet tarihimizin hazin bir tiyatro senaryosudur.
Prof. Dr. Emine Gursoy-Naskali
Istanbul 2005
---------------------------------
Yahoo! Music Unlimited - Access over 1 million songs. Try it free.
--0-2031868585-1129389730=:18967
Content-Type: text/html; charset=iso-8859-1
Content-Transfer-Encoding: 8bit
<DIV>
<DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV><BR><IMG src="http://by106fd.bay106.hotmail.msn.com/cgi-bin/getmsg?&msg=16D20D25-08FF-40CE-ABE0-4E269A2457CE&start=0&len=82813&curmbox=00000000-0000-0000-0000-000000000001&a=20d91e9eead31b77e4d8998e629a7afa83be28524ae1aca4bdfa55290de84a4c&mimepart=5">
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV><B>YASSIADA ZABITLARI I</B></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV><B>ÖRTULU ÖDENEK DAVASI</B></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Hazirlayan: Emine Gursoy-Naskali</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Kitabevi 2005, 377 sayfa + 17 resim</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>ISBN 975-6403-82-9</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV><B>ÖRTULU ÖDENEK DAVASI </B></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Örtulu Ödenek Davasi, 27 Mayis 1960 darbesinin ardindan Yassiada'da kurulan darbe mahkemesinde görulen on dokuz davadan biridir. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Dava, 25 Kasim 1960 gunu baslamis, 2 Subat 1961 gunu bitmistir. Davanin saniklari, 1950-1960 döneminin Basvekili Adnan Menderes ve Basvekalet Mustesari Ahmet Salih Korur'dur. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Iddia, örtulu ödenegin maksat disi kullanildigi ve suistimalidir. Iddiaya verilen cevap, örtulu ödenegin istihbarat disinda cesitli ödemeler ve masraflar icin kullanilmasinin bir teamulle geldigi, örtulu ödenegin harcama kapsaminin bir taniminin olmadigi, harcamalarin hesabini tutma keyfiyetinin bulunmadigi ve harcama tasarrufunun basbakana ait oldugudur. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Örtulu ödenek, daha önceki dönemlerde oldugu gibi, Basbakanlik makaminin gerektirdigi agirlama masraflari icin de kullanilmisti. Basbakan ailesinin mutfak masraflari kendi aile butcesinden ödenmis, ancak resmi davetler icin yapilan harcamalarin bir kismi örtulu ödenekten karsilanmisti. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Örtulu ödenekten yapilan harcamalar arasinda bir de cimbiz vardi, mutfakta tavuk tuyu temizlemek icin alinmisti. Yuksek Adalet Divani Baskani Salim Basol ve Bassavci Altay Ömer Egesel, Menderes'i asagilamak ve kucuk dusurmek icin cimbiz konusunu ele almis ve kullanmislardi. Bu sebeple, Örtulu Ödenek Davasina basin "Cimbiz Davasi" adini takmisti. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Basol, Basbakanlik kabul davetlerini gereksiz bir israf olarak görmus ve "Ingiltere'de Isci Partisi lideri basvekil olunca karisinin pazara cikip ucuza mâl etmek için cekise cekise pazarlik yaptigini her zaman okuyoruz. Basvekalet köskunde oturmayip da bir barakada otursaniz?" turunde abes mulahazalarda bulunmustur. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>"Cimbiz Davasi", kamu nezdinde - Adalet Divaninca arzulananin tersine - mahkemeyi kucuk dusurmustu. Vatani satmak gibi vahim iddialari inceleyecegi farz edilen Yuce Divan, "Köpek" ve "Bebek" davalarindan sonra, bula bula bir cimbizla ugrasiyor denilmisti. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Menderes basvekil oldugunda, Mustesar Ismail Hakki Ulkumen Menderes'e icinde 3500 lira bulunan bir zarf getiriyor. Menderes, bunun ne oldugunu soruyor, Mustesar da bunun kendinden önce basbakan olan Semsettin Gunaltay'a örtulu ödenekten her ay yapilan mutat aylik ödeme oldugunu söyluyor; aylik miktar 3000 lira, 500 lirasi da Menderes göreve 25 Mayis 1950'de basladigi icin bir önceki aydan devir. Menderes sahsi icin böyle bir seyi kabul edemeyecegini bildirip parayi iade ediyor. Menderes tek parti döneminin geleneklerini devam ettirmis olsaydi 10 yilin sonunda kendisinden hesabi sorulan paradan fazlasini sahsi masraflari için almis olacakti.</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Örtulu ödenegin hesabinin tutulmamasi ve evrakin imha edilmesi gerekirdi. Halbuki 10 yilin hesabi bavullarin icinde Basbakanlik konutunun cati katinda muhafaza edilmisti. Hesap pusulalarini ne yapalim diyen Mustesar Ahmet Salih Korur'a, bir gun sorulursa hesabini veririz dusuncesiyle Menderes muhafaza ettirmisti. Bu pusulalar saklanmamis olsaydi nicin saklanmadigi sorulmayacagi gibi böyle bir dava da sözkonusu olmayacakti.</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>CHP dönemi basvekillerinden Sukru Saracoglu ve Recep Peker, Hariciye köskunu Basvekalet konutu olarak kullanmislardi; Hasan Saka kendi evindeki masraflar icin butçeden para tahsis ettirmisti. Menderes basvekil olunca, bir sure kendi imkanlariyla kendi evinde oturduktan sonra Basvekalet konutu olarak Camli köske gecmisti. Ataturk zamaninda Camli köskte Ataturk'un kiz kardesi Makbule hanim oturmustu. Ataturk'un ölumunden sonra Makbule hanim hemen buradan cikarilmisti. CHP Basbakani Semsettin Gunaltay dönemimde Camli kösk tamire alinmisti. Bu konutlarin masraflari amme masrafi telakki edilmisti. Bu konutlarin masraflari amme masrafi telakki edilmeyecekse, CHP dönemi icin de emsal mahkemeler kurulmali, sorusturmalar yapilmali, davalar acilmaliydi. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Milli Emniyet Teskilatina yabancilarin, özellikle de Amerikalilarin hakim oldugu yönunde söylentiler vardi. Menderes de isin esasini ve mali cephesini tahkik etmesi icin Ahmet Salih Korur'u alti ayligina Milli Emniyet Reisi tayin etmis ve Istanbul'a göndermisti. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Dava seyrinde, iki gizli oturum yapilmis; Ahmet Salih Korur ve Adnan Menderes burada milli istihbarat teskilatina yabanci servislerin yaptigi dogrudan maas ödemesine nasil son verdiklerini aciklamislardir. 1957'de örtulu ödenek butcesinin artmasinin sebebi de budur. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Yine dava seyrinde satir aralarinda israrla söylenen, ancak uzerinde bu gune kadar durulmamis bir husus da, darbeciler kadrosunda bulunan Alparslan Turkes'in darbenin hemen ertesinde, 27 veya 29 Mayis gunu, Ankara'da Harp Okuluna gelerek Mustesar Ahmet Salih Korur'dan Basvekalet kasasinin sifresini temin ettigi ve kasada bulunan yuklu miktarda bir paranin - 270 bin dolar ve 250 bin Turk lirasinin - yok oldugudur. Basvekaletteki kasalar daha sonraki gunlerde, Haziran ayi içinde, heyet huzurunda kirilarak acilmis, fakat icinde Mustesar Ahmet Salih Korur'un sözunu ettigi para bulunmamistir. Turkes'in Ahmet Salih Korur'u tokatlayarak sifreyi temin ettigini Korur, yine o sirada Harbiye'de tutuklu bulunan Ahmet Ihsan Gursoy'a anlatmistir. Sifreyi Turkes'e vermek istemeyen Korur, sifreyi ezberden hatirlamadigini ancak el aliskanligiyla acabilecegini söylemis, Basvekalete birlikte gitmeyi teklif etmistir. Maksat, kasa acilirken basinda bulunabilmektir. Darbenin ilk gununden itibaren
Basvekalet mustesarligini ustlenen Turkes'in Basvekaleti isgal ettigi herkesin malumudur ve kayitlarla da sabittir. 1997'de Turkes'in vefatindan sonra, Ingiltere'de bir banka hesabinda yuklu miktada bir para ortaya cikmistir. Varislerinin anlasamamasi sebebiyle gun yuzune cikan ve basina yansiyan bu banka hesabinin kaynaklari aciklanamamistir. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Ayrica, kasaya konmamis olup Ahmet Salih Korur'un masasinda acikta bir portföyun icinde bulunan tek binliklerden olusan nakit 25 bin civarinda Turk lirasinin da Basbakanlik binasinda yapilan arama neticesinde tutulan zabitta yer almadigi görulmektedir. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Örtulu ödenekten bir çok yazar ve yayin desteklenmistir. Nadir Nadi gibi Demokrat Partiye muhaliflerin yayinlari da desteklenmistir. (Nadir Nadi'ye yapilan ödeme, Demokrat Parti yararina yapilan bir harcama olarak degerlendirilmistir.) Turk edebiyatinin önde gelen isimlerinden Yahya Kemal Beyatli gibi bir sairi magdur birakmamak kaygisiyla sairin Istanbul'da evi gibi yerlestigi Park Oteldeki masraflari örtulu ödenekten ödenmistir. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Davada çok sayida sahit dinlenmistir. Dinlenen sahitler arasinda dönemin su yazarlari bulunmaktadir: Peyami Safa, Orhan Seyfi Orhon, Necip Fazil Kisakurek, Mithat Perin, Etem Izzet Benice, Kazim Nami Duru, Necdet Rustu Efe, Burhan Belge gibi. Yusuf Ziya Ortac, yasi sebebiyle sahitlige celbedilmemistir. Sahitligi sirasinda kendisine ne is yaptigi sorulan Necip Fazil Kisakurek, bir sey yapmiyorum cevabini vermistir.</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Celal Bayar, Refik Koraltan, Medeni Berk, Burhan Belge, Basri Aktas, Remzi Birand, Celal Ramazanoglu, Kemal Aygun, Abidin Potuoglu, Kenan Akmanlar, Munip Özer, Cemal Tuzun, Atif Topaloglu, Nazli Tlabar, Nuriye Pinar, Mukerrem Sarol, Tevfik Ileri de Yassiada'da tutuklu bulunan sahitlerdir.</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Diger sahitler ise su kimselerdir: Berrin Menderes, eski Milli Emniyet Baskani (emekli Bagdat Buyukelcisi) Naci Perkel, Emirgan'da bulunan Istihbarat Okulu eski Muduru Arif Koral, Milli Hizmetler Idari Isler eski Baskani Halim Tokmakcioglu, Milli Emniyet Hukuk Musaviri Bulent Savasalp, Milli Emniyette eski Istanbul Merkez Sefi Rahmi Yalim, Adliye Vekaleti eski Mustesari Kevni Nedimoglu, Istanbul eski Muddeiumumisi Hicabi Dinc, Basvekalet eski Hususi Kalem Muduru Arif Özgen, Basvekalet eski Özel Kalem Mudur yardimcisi (sonra Disisleri Bakanliginda Sube Muduru) Ercument Yavuzalp, Basvekalet Kalemi Mahsus Mudurlugunde memur Adnan Zafir, Sular Idaresi eski Muduru Bulent Danismend, eski Ceza Isleri Umum Muduru Rahmi Ergil, Mustesarlik Hususi Kalem Muduru Mehmet Geylangil, Izmir Belediye Reisi (Balmumcu'da tutuklu) Faruk Tunca, emekli Riyaseticumhur Daire Muduru Memduh Uraz, Cumhurbaskanligi mutemedi Mehmet Özturk, Cumhurbaskanligi memuru Mustafa Sobay, Basvekalet Hususi Kaleminde Sef
Yurdanur Genya, Basbakanlikta eski muracaat memuru (sonra Nevsehir Emniyet Muduru) Hakki Altinci, Mehmet Özdemir Evliyazade, Fahamet Gökel, Neslihan Kisakurek, Basvekalette odaci Celal Yildirim. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Maliye Mufettisi Cafer Tayyar Sadiklar, bilirkisi olarak cesitli hesaplari incelemis ve davaya mudahil olmustur.</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Adnan Menderes'in avukatligini Burhan Apaydin ve Talat Asal; Ahmet Salih Korur'un ise Orhan Özenc yapmislardir. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Örtulu Ödenek Davasi; Anayasayi Ihlal Davasi ile birlestirilmis ve karar, mahkemelerin bitiminde aciklanmistir. Örtulu Ödenek Davasindan Basvekil Adnan Menderes'in, "zimmetine 4 milyon 877 bin 780 lira 19 kurusu mustakilen gecirmekten dolayi zimmet ve görevi kötuye kullanmak sucundan neticede 11 yil 8 ayi agir olmak uzere 15 yil 2 ay hapse, 4 milyon 878 bin 496 lira agir para cezasi ile cezalandirilmasina oy birligi" ile karar verilmistir. Menderes, Anayasayi Ihlal Davasindan idama mahkum olmus ve karar 17 Eylul 1961 gunu Imrali adasinda infaz edilmistir. Menderes ailesi, Menderes'in idamindan sonra bu para cezasinin 1 milyon kusur miktarini ödemistir. 1963'te cikarilan yeni Muhasebei Umumiye Kanunu duzenlemesiyle, tahakkuk ettirilen borcun geri kalan kismi, devlet harcamasi kapsamina girdigi telakki edilerek silinmistir. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Mustesar Ahmet Salih Korur ise 2 yil 11 aya mahkum olmus ve Adana Cezaevine sevkedilmistir. Seker hastaligi dolayisiyla Ankara'ya Gulhane Hastahanesine gönderilmis ve hukmu dolunca tahliye edilmistir. Ahmet Salih Korur 1982 yilinda Istanbul'da vefat etmistir.</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Yassiada mahkemelerinin resmi tutanaklari, ses kayitlarindan cözumlenerek hazirlanmis ve tarih belirtilmeden teksir seklinde cogaltilmistir. Teksir hazirlanirken sansure tabi tutulup tutulmadigi veya ne ölcude tanzim tarzinda telif edildigi tarafimizca bilinememektedir. Elinizdeki metin, kutuphanemizde bulunan bir teksir nushaya dayanilarak nesre hazirlanmistir. Meclis uyelerinin isimleri, <I>Turkiye Buyuk Millet Meclisi Albumu 1920-1991</I><FONT class=Apple-style-span face=Times>, </FONT>Ankara 1994, yayinindaki imlalari ile metne alinmistir.</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Times"><BR></DIV>
<DIV><FONT class=Apple-style-span face=Times>***</FONT></DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Yassiada mahkemeleri; gulunc, mantiksiz, kin dolu ve utanc veren, ne var ki son tahlilde, Cumhuriyet tarihimizin hazin bir tiyatro senaryosudur. </DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<P> </P>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Prof. Dr. Emine Gursoy-Naskali</DIV>
<DIV style="MIN-HEIGHT: 14px; FONT: 12px Helvetica"><BR></DIV>
<DIV>Istanbul 2005 </DIV><FONT color=#000000></DIV></FONT></DIV><p>
<hr size=1> <a href="http://pa.yahoo.com/*http://us.rd.yahoo.com/evt=36035/*http://music.yahoo.com/unlimited/">Yahoo! Music Unlimited - Access over 1 million songs. Try it free.</a>
--0-2031868585-1129389730=:18967--