[Discussion] Yeni yayin: Türk Kültüründe Ayna

gonul@pultar.org gonul@pultar.org
Tue, 8 Nov 2005 18:00:12 +0200


This message is in MIME format.

---MOQ11314655955b7cdcd5a360795cff74918842800b28
Content-Type: text/plain; charset=ISO-8859-1
Content-Transfer-Encoding: 8bit

From: KaraM <karam@karamyayincilik.com>

Ayinesi iştir kişinin...

AYNA KİTABI
Yusuf Çetindağ
Çorum, 2005.
KaraM Yayınları: 13
Edebiyat Kitaplığı: 3
ISBN: 975-6467-12-6
262 sayfa

ÖNSÖZ'den...

Ayna için bir nesne, bir süs eşyası, tılsımlı bir figür, felsefî bir simge,
şiirsel bir imge, gerçekleri olduğu gibi gösteren bir dost, ikiyüzlü bir alçak,
vb. onlarca tanım ya da yakıştırmada bulunabiliriz. Belki de bu sorunun cevabı
eser baştan sona okununca bir nebzecik de olsa verilmiş olacaktır.
Ayna, insanlık tarihi kadar eskidir ve dünyanın en eski kalıntılarında hep
insanoğlunun yanıbaşında yerini almıştır. İnsanın en temel duygularından birisi
hiç şüphesiz kendini tanıma ve kendisi hakkında bilgi sahibi olma düşüncesidir
dense yanlış olmaz. İşte ayna insanın bu duygusunu tatmin etmiş ve belki de onu
büyük bir meraktan kurtarmıştır.  Bunun en önemli delili ilk insanlara ait
kalıntılar arasında madenî aynaların da yer almasıdır.İnsanoğlu aynayı icat
ettikten sonra onu bir eşya olarak kullanmakla kalmamış, ona aynı zamanda derin
sembolik anlamlar da yüklemiştir. Ayrıca ayna, insanda var olan güzellik
duygusunun çeşitli şekillerde dışavurumuna, yani sanat eserinin ilk olarak
ortaya çıkmasına da modellik yapmıştır. Bu yargıya sanat için yapılan ilk
tariflerden itibaren varmak mümkündür. Pla-ton'un Devlet  diyaloğunda Sokrates,
Glukon'a ressamın yaptığı işi anlatmaya çalışırken: "İstersen bir ayna al eline,
dört bir yana tut. Bir anda yaptın gitti güneşi, yıldızları, dünyayı, kendini,
evin bütün eşyasını, bitkileri, bütün canlı varlıkları" diyerek ressamın yaptığı
işin dünyaya bir ayna tutmak olduğunu söyler ve "Tragedya şâirinin de yaptığı bu
değil mi? Benzetme değil mi onun yaptığı da" demek suretiyle şâirin de ressamdan
farklı olmadığını dile getirir.
İşte bu ve buna benzer gerçekler "ayna"ya eğilmemize sebep oldu ve bu konuyu
elimizden geldiği kadarıyla incelemeye karar verdik. Öncelikle Giriş Bölümünde
bir nesne olarak aynanın tarihçesini tespit etmeye çalıştık.
Birinci Bölümde ayna sembolizmi ve tasavvufun aynaya yüklediği anlamları
çözümlemeye çalıştık. İkinci Bölümde ise eldeki kaynaklardan hareketle Türklerin
aynayı ilk olarak ne zaman kullandığı, Türk kültüründe aynaya ne tür anlamlar
yüklendiği konusunu açıklığa kavuşturmaya çalıştık.
Üçüncü Bölümde ise Klasik Türk şiirindeki birçok divan ve mesneviyi gözden
geçirerek ayna ile ilgili beyitleri derledik. Bu beyitlerden hareketle aynanın
fonksiyonlarını, kullanılan ayna çeşitlerini ve ayna ile ilgili benzetmeleri
konu konu işlemeye çalıştık.

Ayine gibi herkese yüz vermesin ol mah
Bir bağrı yanık aşıkın uğrar nefesine...

Niçe alın çıtıp kaşı turuşluk birle uruşsa
Veli ayine tig yüzi köngül birle safa kıldı...

------------------------
Daha fazla bilgi icin:
KaraM Araştırma ve Yayıncılık
Tel & Yazgeç: (364) 225 60 07
karam@karamyayincilik.com

www.karamyayincilik.com

---MOQ11314655955b7cdcd5a360795cff74918842800b28
Content-Type: text/html; name="unnamed"
Content-Transfer-Encoding: base64
Content-Disposition: attachment; filename="unnamed"

PCFET0NUWVBFIEhUTUwgUFVCTElDICItLy9XM0MvL0RURCBIVE1MIDQuMCBUcmFuc2l0aW9uYWwv
L0VOIj4NCjxIVE1MPjxIRUFEPg0KPE1FVEEgY29udGVudD0idGV4dC9odG1sOyBjaGFyc2V0PWlz
by04ODU5LTkiIGh0dHAtZXF1aXY9Q29udGVudC1UeXBlPg0KPE1FVEEgY29udGVudD0iTVNIVE1M
IDUuMDAuMzMxNC4yMTAwIiBuYW1lPUdFTkVSQVRPUj4NCjxTVFlMRT48L1NUWUxFPg0KPC9IRUFE
Pg0KPEJPRFkgYmdDb2xvcj0jZmZmZmZmPg0KDQoNCjxESVY+PEZPTlQgZmFjZT1BcmlhbCBzaXpl
PTI+PC9GT05UPiZuYnNwOzwvRElWPg0KPERJVj48Rk9OVCBmYWNlPUFyaWFsIHNpemU9Mj48U1RS
T05HPkF5aW5lc2kgaf50aXIgDQpraf5pbmluLi4uPC9TVFJPTkc+PC9GT05UPjwvRElWPg0KPERJ
Vj4mbmJzcDs8L0RJVj4NCjxESVY+PEZPTlQgZmFjZT1BcmlhbD48U1RST05HPkFZTkEgS91UQUJJ
PC9TVFJPTkc+PC9GT05UPjwvRElWPg0KPERJVj48Rk9OVCBmYWNlPUFyaWFsIHNpemU9Mj5ZcmQu
IERv5y4gRHIuIFl1c3VmIMdldGluZGHwPC9GT05UPjwvRElWPg0KPERJVj48Rk9OVCBmYWNlPUFy
aWFsIHNpemU9Mj7Hb3J1bSwgMjAwNS48L0ZPTlQ+PC9ESVY+DQo8RElWPjxGT05UIGZhY2U9QXJp
YWwgc2l6ZT0yPg0KPERJVj48Rk9OVCBmYWNlPUFyaWFsIHNpemU9Mj5LYXJhTSBZYXn9bmxhcv06
IDEzPC9GT05UPjwvRElWPg0KPERJVj48Rk9OVCBmYWNlPUFyaWFsIHNpemU9Mj5FZGViaXlhdCBL
aXRhcGz98P06IDM8L0ZPTlQ+PC9ESVY+PC9GT05UPjwvRElWPg0KPERJVj48Rk9OVCBmYWNlPUFy
aWFsIHNpemU9Mj5JU0JOOiA5NzUtNjQ2Ny0xMi02PC9GT05UPjwvRElWPg0KPERJVj48Rk9OVCBm
YWNlPUFyaWFsIHNpemU9Mj4yNjIgc2F5ZmEsIDkgWVRMLjwvRk9OVD48L0RJVj4NCjxESVY+Jm5i
c3A7PC9ESVY+DQo8RElWPjxGT05UIGZhY2U9QXJpYWwgc2l6ZT0yPtZOU9ZaJ2Rlbi4uLjwvRk9O
VD48L0RJVj4NCjxESVY+Jm5ic3A7PC9ESVY+DQo8RElWPjxGT05UIGZhY2U9QXJpYWwgc2l6ZT0y
PkF5bmEgaedpbiBiaXIgbmVzbmUsIGJpciBz/HMgZf55YXP9LCB0/Wxz/W1s/SBiaXIgDQpmaWf8
ciwgZmVsc2Vm7iBiaXIgc2ltZ2UsIP5paXJzZWwgYmlyIGltZ2UsIGdlcudla2xlcmkgb2xkdfB1
IGdpYmkgZ/ZzdGVyZW4gYmlyIA0KZG9zdCwgaWtpefx6bPwgYmlyIGFs52FrLCB2Yi4gb25sYXJj
YSB0YW79bSB5YSBkYSB5YWv9/nT9cm1hZGEgYnVsdW5hYmlsaXJpei4gDQpCZWxraSBkZSBidSBz
b3J1bnVuIGNldmFi/SBlc2VyIGJh/nRhbiBzb25hIG9rdW51bmNhIGJpciBuZWJ6ZWNpayBkZSBv
bHNhIA0KdmVyaWxtaf4gb2xhY2FrdP1yLjxCUj5BeW5hLCBpbnNhbmz9ayB0YXJpaGkga2FkYXIg
ZXNraWRpciB2ZSBk/G55YW79biBlbiBlc2tpIA0Ka2Fs/W50/Wxhcv1uZGEgaGVwIGluc2Fub/Bs
dW51biB5YW79YmH+/W5kYSB5ZXJpbmkgYWxt/f50/XIuIN1uc2Fu/W4gZW4gdGVtZWwgDQpkdXln
dWxhcv1uZGFuIGJpcmlzaSBoaecg/vxwaGVzaXoga2VuZGluaSB0YW79bWEgdmUga2VuZGlzaSBo
YWtr/W5kYSBiaWxnaSANCnNhaGliaSBvbG1hIGT8/vxuY2VzaWRpciBkZW5zZSB5YW5s/f4gb2xt
YXouIN3+dGUgYXluYSBpbnNhbv1uIGJ1IGR1eWd1c3VudSANCnRhdG1pbiBldG1p/iB2ZSBiZWxr
aSBkZSBvbnUgYvx5/GsgYmlyIG1lcmFrdGFuIGt1cnRhcm39/nT9ci4mbmJzcDsgQnVudW4gZW4g
DQr2bmVtbGkgZGVsaWxpIGlsayBpbnNhbmxhcmEgYWl0IGthbP1udP1sYXIgYXJhc/1uZGEgbWFk
ZW7uIGF5bmFsYXL9biBkYSB5ZXIgDQphbG1hc/1k/XIu3W5zYW5v8Gx1IGF5bmF5/SBpY2F0IGV0
dGlrdGVuIHNvbnJhIG9udSBiaXIgZf55YSBvbGFyYWsga3VsbGFubWFrbGEgDQprYWxtYW39/iwg
b25hIGF5bv0gemFtYW5kYSBkZXJpbiBzZW1ib2xpayBhbmxhbWxhciBkYSB5/GtsZW1p/nRpci4g
QXly/WNhIGF5bmEsIA0KaW5zYW5kYSB2YXIgb2xhbiBn/HplbGxpayBkdXlndXN1bnVuIOdl/ml0
bGkg/mVraWxsZXJkZSBk/f5hdnVydW11bmEsIHlhbmkgc2FuYXQgDQplc2VyaW5pbiBpbGsgb2xh
cmFrIG9ydGF5YSDn/WttYXP9bmEgZGEgbW9kZWxsaWsgeWFwbf3+dP1yLiBCdSB5YXJn/XlhIHNh
bmF0IA0KaedpbiB5YXD9bGFuIGlsayB0YXJpZmxlcmRlbiBpdGliYXJlbiB2YXJtYWsgbfxta/xu
ZPxyLiBQbGEtdG9uJiM4MjE3O3VuIERldmxldCZuYnNwOyANCmRpeWFsb/B1bmRhIFNva3JhdGVz
LCBHbHVrb24mIzgyMTc7YSByZXNzYW39biB5YXB0/fD9IGn+aSBhbmxhdG1heWEg52Fs/f79cmtl
bjogDQomIzgyMjA73XN0ZXJzZW4gYmlyIGF5bmEgYWwgZWxpbmUsIGT2cnQgYmlyIHlhbmEgdHV0
LiBCaXIgYW5kYSB5YXB0/W4gZ2l0dGkgZ/xuZf5pLCANCnn9bGT9emxhcv0sIGT8bnlhef0sIGtl
bmRpbmksIGV2aW4gYvx0/G4gZf55YXP9bv0sIGJpdGtpbGVyaSwgYvx0/G4gY2FubP0gDQp2YXJs
/WtsYXL9JiM4MjIxOyBkaXllcmVrIHJlc3Nhbf1uIHlhcHT98P0gaf5pbiBk/G55YXlhIGJpciBh
eW5hIHR1dG1hayBvbGR18HVudSANCnP2eWxlciB2ZSAmIzgyMjA7VHJhZ2VkeWEg/uJpcmluaW4g
ZGUgeWFwdP3w/SBidSBkZfBpbCBtaT8gQmVuemV0bWUgZGXwaWwgbWkgb251biANCnlhcHT98P0g
ZGEmIzgyMjE7IGRlbWVrIHN1cmV0aXlsZSD+4mlyaW4gZGUgcmVzc2FtZGFuIGZhcmts/SBvbG1h
ZP3w/W79IGRpbGUgDQpnZXRpcmlyLjxCUj7d/nRlIGJ1IHZlIGJ1bmEgYmVuemVyIGdlcudla2xl
ciAmIzgyMjA7YXluYSYjODIyMTt5YSBl8GlsbWVtaXplIHNlYmVwIG9sZHUgdmUgDQpidSBrb251
eXUgZWxpbWl6ZGVuIGdlbGRp8Gkga2FkYXL9eWxhIGluY2VsZW1leWUga2FyYXIgdmVyZGlrLiDW
bmNlbGlrbGUgR2lyaf4gDQpC9mz8bfxuZGUgYmlyIG5lc25lIG9sYXJhayBheW5hbv1uIHRhcmlo
52VzaW5pIHRlc3BpdCBldG1leWUgDQrnYWz9/nT9ay48QlI+QmlyaW5jaSBC9mz8bWRlIGF5bmEg
c2VtYm9saXptaSB2ZSB0YXNhdnZ1ZnVuIGF5bmF5YSB5/GtsZWRp8GkgDQphbmxhbWxhcv0g5/Z6
/G1sZW1leWUg52Fs/f50/WsuIN1raW5jaSBC9mz8bWRlIGlzZSBlbGRla2kga2F5bmFrbGFyZGFu
IGhhcmVrZXRsZSANClT8cmtsZXJpbiBheW5hef0gaWxrIG9sYXJhayBuZSB6YW1hbiBrdWxsYW5k
/fD9LCBU/HJrIGv8bHT8cvxuZGUgYXluYXlhIG5lIHT8ciANCmFubGFtbGFyIHn8a2xlbmRp8Gkg
a29udXN1bnUgYef9a2z98GEga2F2df50dXJtYXlhIOdhbP3+dP1rLjxCUj7c5/xuY/wgQvZs/G1k
ZSANCmlzZSBLbGFzaWsgVPxyayD+aWlyaW5kZWtpIGJpcudvayBkaXZhbiB2ZSBtZXNuZXZpeWkg
Z/Z6ZGVuIGdl52lyZXJlayBheW5hIGlsZSANCmlsZ2lsaSBiZXlpdGxlcmkgZGVybGVkaWsuIEJ1
IGJleWl0bGVyZGVuIGhhcmVrZXRsZSBheW5hbv1uIGZvbmtzaXlvbmxhcv1u/SwgDQprdWxsYW79
bGFuIGF5bmEg52X+aXRsZXJpbmkgdmUgYXluYSBpbGUgaWxnaWxpIGJlbnpldG1lbGVyaSBrb251
IGtvbnUgaf5sZW1leWUgDQrnYWz9/nT9ay48L0ZPTlQ+PC9ESVY+DQo8RElWPiZuYnNwOzwvRElW
Pg0KPERJVj48Rk9OVCBmYWNlPUFyaWFsIHNpemU9Mj5BeWluZSBnaWJpIGhlcmtlc2Ugefx6IHZl
cm1lc2luIG9sIG1haDwvRk9OVD48L0RJVj4NCjxESVY+PEZPTlQgZmFjZT1BcmlhbCBzaXplPTI+
QmlyIGJh8HL9IHlhbv1rIGH+/Wv9biB18HJhciANCm5lZmVzaW5lLi4uPC9GT05UPjwvRElWPg0K
PERJVj4mbmJzcDs8L0RJVj4NCjxESVY+PEZPTlQgZmFjZT1BcmlhbCBzaXplPTI+TmnnZSBhbP1u
IOf9dP1wIGth/v0gdHVydf5sdWsgYmlybGUgDQp1cnX+c2E8L0ZPTlQ+PC9ESVY+DQo8RElWPjxG
T05UIGZhY2U9QXJpYWwgc2l6ZT0yPlZlbGkgYXlpbmUgdGlnIHn8emkga/ZuZ/xsIGJpcmxlIHNh
ZmEgDQpr/Wxk/S4uLjwvRk9OVD48L0RJVj4NCjxESVY+PEZPTlQgZmFjZT1BcmlhbCBzaXplPTI+
LS0tLS0tLS0tLS0tLS0tLS0tLS0tLS0tPEJSPjwvRk9OVD48Rk9OVCBmYWNlPUFyaWFsIA0Kc2l6
ZT0yPkthcmFNIEFyYf50/XJtYSB2ZSBZYXn9bmP9bP1rPEJSPlRlbCAmYW1wOyBZYXpnZec6ICgz
NjQpIDIyNSA2MCAwNzxCUj48QSANCmhyZWY9Imh0dHA6Ly93d3cua2FyYW15YXlpbmNpbGlrLmNv
bSI+d3d3LmthcmFteWF5aW5jaWxpay5jb208L0E+PEJSPjxBIA0KaHJlZj0ibWFpbHRvOmthcmFt
QGthcmFteWF5aW5jaWxpay5jb20iPmthcmFtQGthcmFteWF5aW5jaWxpay5jb208L0E+PC9GT05U
PjwvRElWPg0KDQogIA0KDQo8IS0tIHwqKnxiZWdpbiBlZ3AgaHRtbCBiYW5uZXJ8Kip8IC0tPg0K
DQo8YnI+DQogIDxkaXYgc3R5bGU9InRleHQtYWxpZ246Y2VudGVyOyBjb2xvcjojOTA5MDkwOyB3
aWR0aDo1MDBweDsiPg0KICA8aHIgc3R5bGU9ImJvcmRlci1ib3R0b206MXB4OyB3aWR0aDo1MDBw
eDsgdGV4dC1hbGlnbjpsZWZ0OyI+DQogIDx0dD5ZQUhPTyEgR1JPVVBTIExJTktTPC90dD4NCjwv
ZGl2Pg0KPGJyPg0KPHVsPg0KICA8dHQ+PGxpIHR5cGU9c3F1YXJlPiZuYnNwO1Zpc2l0IHlvdXIg
Z3JvdXAgIjxhIGhyZWY9Imh0dHA6Ly9ncm91cHMueWFob28uY29tL2dyb3VwL3R1cmtvbG9qaSI+
dHVya29sb2ppPC9hPiIgb24gdGhlIHdlYi48YnI+Jm5ic3A7PC90dD4NCiAgPHR0PjxsaSB0eXBl
PXNxdWFyZT4mbmJzcDtUbyB1bnN1YnNjcmliZSBmcm9tIHRoaXMgZ3JvdXAsIHNlbmQgYW4gZW1h
aWwgdG86PGJyPiZuYnNwOzxhIGhyZWY9Im1haWx0bzp0dXJrb2xvamktdW5zdWJzY3JpYmVAeWFo
b29ncm91cHMuY29tP3N1YmplY3Q9VW5zdWJzY3JpYmUiPnR1cmtvbG9qaS11bnN1YnNjcmliZUB5
YWhvb2dyb3Vwcy5jb208L2E+PGJyPiZuYnNwOzwvdHQ+DQogIDx0dD48bGkgdHlwZT1zcXVhcmU+
Jm5ic3A7WW91ciB1c2Ugb2YgWWFob28hIEdyb3VwcyBpcyBzdWJqZWN0IHRvIHRoZSA8YSBocmVm
PSJodHRwOi8vZG9jcy55YWhvby5jb20vaW5mby90ZXJtcy8iPllhaG9vISBUZXJtcyBvZiBTZXJ2
aWNlPC9hPi48L3R0Pg0KPC91bD4NCjxicj4NCjxkaXYgc3R5bGU9InRleHQtYWxpZ246Y2VudGVy
OyBjb2xvcjojOTA5MDkwOyB3aWR0aDo1MDBweDsiPg0KICA8aHIgc3R5bGU9ImJvcmRlci1ib3R0
b206MXB4OyB3aWR0aDo1MDBweDsgdGV4dC1hbGlnbjpsZWZ0OyI+DQo8L2Rpdj4NCjwvYnI+DQoN
CjwhLS0gfCoqfGVuZCBlZ3AgaHRtbCBiYW5uZXJ8Kip8IC0tPg0KDQoNCjwvQk9EWT48L0hUTUw+
DQo=

---MOQ11314655955b7cdcd5a360795cff74918842800b28--