[Discussion] Orhan Pamuk'a dostça hatırlatma

Onur Inal oinal@ku.edu.tr
Wed, 2 Mar 2005 08:38:27 +0200


This is a multi-part message in MIME format.

------=_NextPart_000_0006_01C51F03.34BD95D0
Content-Type: text/plain;
	charset="iso-8859-9"
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable

Orhan Pamuk'a dost=E7a hat=FDrlatma=20


Orhan Pamuk'un bir =DDsvi=E7re gazetesine verdi=F0i deme=E7te, =
"T=FCrkiye'de=20
30 bin K=FCrt =F6ld=FCr=FClm=FC=FEt=FCr. Bir milyon da Ermeni" demi=FE =
olmas=FD =FClke =E7ap=FDnda yayg=FDn tepkilere yol a=E7t=FD.=20
Hatta, baz=FD =E7evreler bu s=F6zlerden yola =E7=FDkarak T=FCrkiye'nin =
son d=F6nemde =E7=FDkartt=FD=F0=FD en =F6nemli romanc=FDya kar=FE=FD =
=E7irkin bir kin ve nefret kampanyas=FD ba=FElatt=FDlar, i=FEi =
tehditlere kadar vard=FDrd=FDlar.=20
Ortada ger=E7ekten =FCz=FCc=FC bir durum var.=20
Bu =FCz=FCnt=FCn=FCn bir nedeni tepkilerin dozu ve i=E7eri=F0i ise, bir =
nedeni de Orhan Pamuk d=FCzeyinde bir yazar=FDn olgular konusundaki =
kabasabal=FD=F0=FD, hoyratl=FD=F0=FD ve savruklu=F0udur.=20
Orhan Pamuk, kar=FE=FDs=FDnda, =FClk=FCc=FClerden, a=FE=FDr=FD =
milliyet=E7ilerden, kripto-fa=FEistlerden olu=FEan bir koalisyon =
oldu=F0unu d=FC=FE=FCnerek kendisini=20
aldatmamal=FD. Onlar elbette var. Ama Pamuk'un s=F6zlerinden gocunan, =
k=FDr=FDlan, hayal k=FDr=FDkl=FD=F0=FDna u=F0rayanlar aras=FDnda onun =
eserlerini be=F0enerek okuyanlar, hatta hayranl=FDk duyanlar da var.=20
Bence, bu kesimce duyulan derin yaralanma duygusunun alt=FDnda =
=E7a=F0=FDm=FDz=FDn =E7ok =F6nemli bir ger=E7e=F0i yat=FDyor: =
Dilsizle=FEme. Evet, ileti=FEim =E7a=F0=FDnda ya=FE=FDyoruz ama, =
yap=FDsal dengesizlikler dolay=FDs=FDyla bu ileti=FEim e=FEitler =
aras=FDnda ileti=FEim de=F0il. Baz=FD ki=FEiler, kavimler, k=FClt=FCrler =
s=FCrekli s=F6z s=FDras=FD al=FDp kendi dertlerini, isteklerini, =
=F6yk=FClerini dile getirirken baz=FD di=F0erleri suskunlu=F0a mahk=FBm; =
s=F6z s=FDras=FD alam=FDyor, meram=FDn=FD anlatam=FDyor, s=FDk=FDnt=FD =
i=E7inde k=FDvran=FDp duruyorlar...=20
Dilsizle=FEme dedi=F0im i=FEte bu s=FCrekli suskunluk durumu.=20
T=FCrkiye, 20. y=FCzy=FDl boyunca k=FCresel ileti=FEim sahnesinde i=FEte =
b=F6yle dilsiz bir =FClke oldu. Hakk=FDnda konu=FEuldu, kendisine =
hakaret edildi, y=FCz=FCne t=FCk=FCr=FCld=FC, ama dilsizlik zincirlerini =
k=FDr=FDp kendisini ifade etmekte yetersiz kald=FD. Bu durum ulusal =
benli=F0imize a=F0=FDr darbeler vurdu, kompleksler yaratt=FD, =
s=FDk=FDnt=FDlara neden oldu.=20
'Geceyar=FDs=FD Ekspresi' filmi bir =F6rnektir. Birileri bu filmde =
T=FCrk halk=FDna en a=F0=FDr bi=E7imde hakaret etti; ne hakareti, =
a=E7=FDk=E7a "Siz domuz milletsiniz, sizin anan=FDza sinkaf ediyorum" =
diye k=FCfretti. Dilsiz T=FCrklerin yapt=FD=F0=FD itirazlar=FD kimse =
duymad=FD. Ta ki, d=FCr=FCst bir Amerikal=FD ele=FEtirmen bu =
haks=FDzl=FD=F0a kar=FE=FD =E7=FDkacak cesareti kendisinde buluncaya ve =
"Bu yapt=FDklar=FDn=FDz=FD ba=FEka hi=E7bir millete yapamazs=FDn=FDz.=20
=D6yle ya, T=FCrkleri kim savunacak?" deyinceye kadar.=20
Dilsiz T=FCrkler ne 'Geceyar=FDs=FD Ekspres'ine ne de ona benzer =
hakaretlere cevap verebildiler...=20
Orhan Pamuk adl=FD gen=E7 T=FCrk yazar=FDn=FDn d=FCnya edebiyat =
piramidinin tepelerine do=F0ru y=FCkselmesi biraz da bu nedenle ilgi ve =
sevin=E7 uyand=FDrd=FD. Oh, nihayet, o dilsiz k=FClt=FCr ad=FDna =
evrensel =F6l=E7=FCtlerde konu=FEacak biri =E7=FDkm=FD=FEt=FD! Ve =
bak=FDn, yabanc=FDlar onu dinliyorlard=FD!=20
Orhan Pamuk'un romanlar=FDnda kendi =FClkesinin toplumsal =
ger=E7ekli=F0iyle ilgili ac=FD ger=E7ekleri s=F6ylemesi rahats=FDzl=FDk =
yaratmad=FD. Yabanc=FD gazetecilere yapt=FD=F0=FD sert ele=FEtiriler de. =
Ta ki, son r=F6portaj=FDnda oldu=F0u gibi, Ermeni ve Rum lobilerinin =
kabasaba a=F0z=FDyla konu=FEmaya ba=FElay=FDncaya kadar...=20
A=E7=FDklayay=FDm: 1998'de Atat=FCrk'=FCn hayat=FD hakk=FDnda bir filmin =
yap=FDlmas=FD i=E7in her =FEey haz=FDrd=FD. Bruce Beresford'un =
y=F6netece=F0i filmde Atat=FCrk rol=FCn=FC =FCnl=FC akt=F6r Antonio =
Banderas oynayacakt=FD. Filmin mali =E7at=FDs=FD Banderas'=FDn ad=FD =
sayesinde kurulmu=FEtu.=20
Ama ne oldu? ABD'deki a=FE=FDr=FD milliyet=E7i Rum ve Ermeni lobileri =
Banderas'a kar=FE=FD m=FCthi=FE bir kampanya a=E7t=FDlar. Ona mektup ve =
e-posta ya=F0d=FDrd=FDlar. Ne diyorlard=FD biliyor musunuz?=20
"Atat=FCrk 1.5 milyon Ermeni'yi, y=FCz binlerce Rum'u ve binlerce =
K=FCrt'=FC =F6ld=FCrm=FC=FEt=FCr. Onun hayat hik=E2yesi anlat=FDlamaz."=20
Ba=FEar=FDl=FD da oldular. Tehditlerden korkan Banderas filmden =
=E7ekildi, mali =E7at=FD =E7=F6kt=FC, bankalar paralar=FDn=FD geri =
ald=FDlar. Film yap=FDlamad=FD.=20
T=FCrkler konu=FEam=FDyorlard=FD, ama T=FCrkler ad=FDna konu=FEmak da =
yasakt=FD.=20
Orhan Pamuk kendisini buralar=FDn s=F6zc=FCs=FC olarak g=F6rmekten =
ho=FElanmasa da, bir=E7ok T=FCrk onun eserlerini 'bizden biri' olarak =
okudu ve o kitaplar=FDn =E7evirilerini yabanc=FD arkada=FElar=FDna =
'i=FEte bizden birinin kaleminden, bizden bir =F6yk=FC,' diye verdi. =
'=DD=FEte bizim derinli=F0imiz.'=20
=DEimdi bu insanlar =FCzg=FCnler.=20
Orhan Pamuk bir milyon Ermeni =F6ld=FCr=FCld=FC diyor. Bu rakam=FD =
nereden buldu=F0u kendisine soruldu, yan=FDt=FDn=FD g=F6rmedim. Bundan =
90 y=FDl =F6nceki olaylar =FCzerinde kesin rakamlarla konu=FEamam. Ama =
son d=F6nemde '=F6ld=FCr=FClen' 30 bin K=FCrt? O rakam nereden =
=E7=FDkt=FD? PKK ter=F6r=FC s=FDras=FDnda =F6lenlerin bir=E7o=F0u =
farkl=FD etnik k=F6kenlerden T=FCrkiye Cumhuriyeti vatanda=FE=FD de=F0il =
miydi? =C7o=F0u K=FCrt k=F6kenli olsa bile, onlar=FD kim =F6ld=FCrd=FC?=20
Belli ki, Orhan Pamuk'un verdi=F0i rakam yanl=FD=FE, =F6nyarg=FDl=FD ve =
=E7arp=FDk. Olgular konusunda kabasaba, hoyrat ve savruk derken bunu =
kastediyorum.=20
Romanc=FDlar romanlar=FDnda tarihsel ger=E7ekleri biraz e=F0ip =
b=FCkebilir, hatta =E7arp=FDtabilirler.=20
Bu onlar=FDn 'edebi' hakk=FDd=FDr. Tarih=E7iler ve gazetecilerin ise =
b=F6yle bir haklar=FD yoktur. Onlar verdikleri say=FDlar=FDn =
kan=FDt=FDn=FD sa=F0lamak zorundad=FDrlar.=20
"=DDyi ki, Orhan Pamuk tarih=E7i ya da gazeteci olmam=FD=FE" diyorum.=20
Romanlar=FDnda duvara d=FC=FEm=FC=FE g=F6lgeler aras=FDndaki ton =
farklar=FDn=FD g=F6recek kadar duyarl=FD olan yazar=FDn, =
tart=FD=FEmal=FD tarihsel olgular konusundaki bu hantall=FD=F0=FD ve =
keyfili=F0i, hi=E7 be=F0enmedi=F0ini ima etti=F0i T=FCrk gazetecilerinin =
d=FCzeyinin bile alt=FDnda...=20
Benim korkum =FEu: Orhan Pamuk, g=FCn=FCn birinde, dilsizlik =
duvar=FDn=FD k=FDrm=FD=FE bir T=FCrk yazar=FD olarak Nobel Edebiyat =
=D6d=FCl=FC'n=FC alsa bile, bu onun kalemin hakk=FDyla kazand=FD=F0=FD =
bir ba=FEar=FD olarak de=F0il, T=FCrkiye d=FC=FEman=FD lobilerin =
=E7abalar=FDn=FDn bir meyvesi olarak de=F0erlendirilir. O zaman bu =
tarihi olay, dilini kulland=FD=F0=FD, ruhunu yans=FDtt=FD=F0=FD, bir =
bak=FDma ad=FDna konu=FEtu=F0u halk aras=FDnda sevin=E7le de=F0il, =
=FCz=FCnt=FCyle kar=FE=FDlan=FDr.=20
Dost=E7a hat=FDrlat=FDyorum.

HALUK =DEAH=DDN, RAD=DDKAL, 02.03.2005

------=_NextPart_000_0006_01C51F03.34BD95D0
Content-Type: text/html;
	charset="iso-8859-9"
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable

<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN">
<HTML><HEAD>
<META http-equiv=3DContent-Type content=3D"text/html; =
charset=3Diso-8859-9">
<META content=3D"MSHTML 6.00.2800.1479" name=3DGENERATOR>
<STYLE></STYLE>
</HEAD>
<BODY bgColor=3D#ffffff>
<DIV align=3Djustify><FONT face=3DSylfaen><!--StartFragment --><FONT=20
face=3D"Arial,Verdana,MS Sans Serif" size=3D2><FONT face=3DArial =
size=3D2><FONT=20
face=3DTahoma size=3D5><B>Orhan Pamuk'a dost=E7a hat=FDrlatma</B></FONT> =
</FONT></DIV>
<P align=3Djustify>
<P align=3Djustify><FONT face=3DArial size=3D2></FONT></P><FONT =
face=3DArial=20
size=3D2>Orhan Pamuk'un bir =DDsvi=E7re gazetesine verdi=F0i deme=E7te, =
"T=FCrkiye'de <BR>30=20
bin K=FCrt =F6ld=FCr=FClm=FC=FEt=FCr. Bir milyon da Ermeni" demi=FE =
olmas=FD =FClke =E7ap=FDnda yayg=FDn=20
tepkilere yol a=E7t=FD. <BR>Hatta, baz=FD =E7evreler bu s=F6zlerden yola =
=E7=FDkarak=20
T=FCrkiye'nin son d=F6nemde =E7=FDkartt=FD=F0=FD en =F6nemli romanc=FDya =
kar=FE=FD =E7irkin bir kin ve=20
nefret kampanyas=FD ba=FElatt=FDlar, i=FEi tehditlere kadar =
vard=FDrd=FDlar. <BR>Ortada=20
ger=E7ekten =FCz=FCc=FC bir durum var. <BR>Bu =FCz=FCnt=FCn=FCn bir =
nedeni tepkilerin dozu ve=20
i=E7eri=F0i ise, bir nedeni de Orhan Pamuk d=FCzeyinde bir yazar=FDn =
olgular konusundaki=20
kabasabal=FD=F0=FD, hoyratl=FD=F0=FD ve savruklu=F0udur. <BR>Orhan =
Pamuk, kar=FE=FDs=FDnda,=20
=FClk=FCc=FClerden, a=FE=FDr=FD milliyet=E7ilerden, =
kripto-fa=FEistlerden olu=FEan bir koalisyon=20
oldu=F0unu d=FC=FE=FCnerek kendisini <BR>aldatmamal=FD. Onlar elbette =
var. Ama Pamuk'un=20
s=F6zlerinden gocunan, k=FDr=FDlan, hayal k=FDr=FDkl=FD=F0=FDna =
u=F0rayanlar aras=FDnda onun=20
eserlerini be=F0enerek okuyanlar, hatta hayranl=FDk duyanlar da var. =
<BR>Bence, bu=20
kesimce duyulan derin yaralanma duygusunun alt=FDnda =E7a=F0=FDm=FDz=FDn =
=E7ok =F6nemli bir=20
ger=E7e=F0i yat=FDyor: Dilsizle=FEme. Evet, ileti=FEim =E7a=F0=FDnda =
ya=FE=FDyoruz ama, yap=FDsal=20
dengesizlikler dolay=FDs=FDyla bu ileti=FEim e=FEitler aras=FDnda =
ileti=FEim de=F0il. Baz=FD=20
ki=FEiler, kavimler, k=FClt=FCrler s=FCrekli s=F6z s=FDras=FD al=FDp =
kendi dertlerini,=20
isteklerini, =F6yk=FClerini dile getirirken baz=FD di=F0erleri =
suskunlu=F0a mahk=FBm; s=F6z=20
s=FDras=FD alam=FDyor, meram=FDn=FD anlatam=FDyor, s=FDk=FDnt=FD =
i=E7inde k=FDvran=FDp duruyorlar...=20
<BR>Dilsizle=FEme dedi=F0im i=FEte bu s=FCrekli suskunluk durumu. =
<BR>T=FCrkiye, 20.=20
y=FCzy=FDl boyunca k=FCresel ileti=FEim sahnesinde i=FEte b=F6yle dilsiz =
bir =FClke oldu.=20
Hakk=FDnda konu=FEuldu, kendisine hakaret edildi, y=FCz=FCne =
t=FCk=FCr=FCld=FC, ama dilsizlik=20
zincirlerini k=FDr=FDp kendisini ifade etmekte yetersiz kald=FD. Bu =
durum ulusal=20
benli=F0imize a=F0=FDr darbeler vurdu, kompleksler yaratt=FD, =
s=FDk=FDnt=FDlara neden oldu.=20
<BR>'Geceyar=FDs=FD Ekspresi' filmi bir =F6rnektir. Birileri bu filmde =
T=FCrk halk=FDna en=20
a=F0=FDr bi=E7imde hakaret etti; ne hakareti, a=E7=FDk=E7a "Siz domuz =
milletsiniz, sizin=20
anan=FDza sinkaf ediyorum" diye k=FCfretti. Dilsiz T=FCrklerin =
yapt=FD=F0=FD itirazlar=FD=20
kimse duymad=FD. Ta ki, d=FCr=FCst bir Amerikal=FD ele=FEtirmen bu =
haks=FDzl=FD=F0a kar=FE=FD=20
=E7=FDkacak cesareti kendisinde buluncaya ve "Bu yapt=FDklar=FDn=FDz=FD =
ba=FEka hi=E7bir millete=20
yapamazs=FDn=FDz. <BR>=D6yle ya, T=FCrkleri kim savunacak?" deyinceye =
kadar. <BR>Dilsiz=20
T=FCrkler ne 'Geceyar=FDs=FD Ekspres'ine ne de ona benzer hakaretlere =
cevap=20
verebildiler... <BR>Orhan Pamuk adl=FD gen=E7 T=FCrk yazar=FDn=FDn =
d=FCnya edebiyat=20
piramidinin tepelerine do=F0ru y=FCkselmesi biraz da bu nedenle ilgi ve =
sevin=E7=20
uyand=FDrd=FD. Oh, nihayet, o dilsiz k=FClt=FCr ad=FDna evrensel =
=F6l=E7=FCtlerde konu=FEacak biri=20
=E7=FDkm=FD=FEt=FD! Ve bak=FDn, yabanc=FDlar onu dinliyorlard=FD! =
<BR>Orhan Pamuk'un=20
romanlar=FDnda kendi =FClkesinin toplumsal ger=E7ekli=F0iyle ilgili =
ac=FD ger=E7ekleri=20
s=F6ylemesi rahats=FDzl=FDk yaratmad=FD. Yabanc=FD gazetecilere =
yapt=FD=F0=FD sert ele=FEtiriler=20
de. Ta ki, son r=F6portaj=FDnda oldu=F0u gibi, Ermeni ve Rum lobilerinin =
kabasaba=20
a=F0z=FDyla konu=FEmaya ba=FElay=FDncaya kadar... <BR>A=E7=FDklayay=FDm: =
1998'de Atat=FCrk'=FCn=20
hayat=FD hakk=FDnda bir filmin yap=FDlmas=FD i=E7in her =FEey =
haz=FDrd=FD. Bruce Beresford'un=20
y=F6netece=F0i filmde Atat=FCrk rol=FCn=FC =FCnl=FC akt=F6r Antonio =
Banderas oynayacakt=FD. Filmin=20
mali =E7at=FDs=FD Banderas'=FDn ad=FD sayesinde kurulmu=FEtu. <BR>Ama ne =
oldu? ABD'deki=20
a=FE=FDr=FD milliyet=E7i Rum ve Ermeni lobileri Banderas'a kar=FE=FD =
m=FCthi=FE bir kampanya=20
a=E7t=FDlar. Ona mektup ve e-posta ya=F0d=FDrd=FDlar. Ne diyorlard=FD =
biliyor musunuz?=20
<BR>"Atat=FCrk 1.5 milyon Ermeni'yi, y=FCz binlerce Rum'u ve binlerce =
K=FCrt'=FC=20
=F6ld=FCrm=FC=FEt=FCr. Onun hayat hik=E2yesi anlat=FDlamaz." =
<BR>Ba=FEar=FDl=FD da oldular.=20
Tehditlerden korkan Banderas filmden =E7ekildi, mali =E7at=FD =
=E7=F6kt=FC, bankalar=20
paralar=FDn=FD geri ald=FDlar. Film yap=FDlamad=FD. <BR>T=FCrkler =
konu=FEam=FDyorlard=FD, ama=20
T=FCrkler ad=FDna konu=FEmak da yasakt=FD. <BR>Orhan Pamuk kendisini =
buralar=FDn s=F6zc=FCs=FC=20
olarak g=F6rmekten ho=FElanmasa da, bir=E7ok T=FCrk onun eserlerini =
'bizden biri' olarak=20
okudu ve o kitaplar=FDn =E7evirilerini yabanc=FD arkada=FElar=FDna =
'i=FEte bizden birinin=20
kaleminden, bizden bir =F6yk=FC,' diye verdi. '=DD=FEte bizim =
derinli=F0imiz.' <BR>=DEimdi=20
bu insanlar =FCzg=FCnler. <BR>Orhan Pamuk bir milyon Ermeni =
=F6ld=FCr=FCld=FC diyor. Bu=20
rakam=FD nereden buldu=F0u kendisine soruldu, yan=FDt=FDn=FD g=F6rmedim. =
Bundan 90 y=FDl=20
=F6nceki olaylar =FCzerinde kesin rakamlarla konu=FEamam. Ama son =
d=F6nemde '=F6ld=FCr=FClen'=20
30 bin K=FCrt? O rakam nereden =E7=FDkt=FD? PKK ter=F6r=FC s=FDras=FDnda =
=F6lenlerin bir=E7o=F0u=20
farkl=FD etnik k=F6kenlerden T=FCrkiye Cumhuriyeti vatanda=FE=FD de=F0il =
miydi? =C7o=F0u K=FCrt=20
k=F6kenli olsa bile, onlar=FD kim =F6ld=FCrd=FC? <BR>Belli ki, Orhan =
Pamuk'un verdi=F0i=20
rakam yanl=FD=FE, =F6nyarg=FDl=FD ve =E7arp=FDk. Olgular konusunda =
kabasaba, hoyrat ve savruk=20
derken bunu kastediyorum. <BR>Romanc=FDlar romanlar=FDnda tarihsel =
ger=E7ekleri biraz=20
e=F0ip b=FCkebilir, hatta =E7arp=FDtabilirler. <BR>Bu onlar=FDn 'edebi' =
hakk=FDd=FDr.=20
Tarih=E7iler ve gazetecilerin ise b=F6yle bir haklar=FD yoktur. Onlar =
verdikleri=20
say=FDlar=FDn kan=FDt=FDn=FD sa=F0lamak zorundad=FDrlar. <BR>"=DDyi ki, =
Orhan Pamuk tarih=E7i ya=20
da gazeteci olmam=FD=FE" diyorum. <BR>Romanlar=FDnda duvara =
d=FC=FEm=FC=FE g=F6lgeler aras=FDndaki=20
ton farklar=FDn=FD g=F6recek kadar duyarl=FD olan yazar=FDn, =
tart=FD=FEmal=FD tarihsel olgular=20
konusundaki bu hantall=FD=F0=FD ve keyfili=F0i, hi=E7 be=F0enmedi=F0ini =
ima etti=F0i T=FCrk=20
gazetecilerinin d=FCzeyinin bile alt=FDnda... <BR>Benim korkum =FEu: =
Orhan Pamuk,=20
g=FCn=FCn birinde, dilsizlik duvar=FDn=FD k=FDrm=FD=FE bir T=FCrk =
yazar=FD olarak Nobel Edebiyat=20
=D6d=FCl=FC'n=FC alsa bile, bu onun kalemin hakk=FDyla kazand=FD=F0=FD =
bir ba=FEar=FD olarak de=F0il,=20
T=FCrkiye d=FC=FEman=FD lobilerin =E7abalar=FDn=FDn bir meyvesi olarak =
de=F0erlendirilir. O=20
zaman bu tarihi olay, dilini kulland=FD=F0=FD, ruhunu =
yans=FDtt=FD=F0=FD, bir bak=FDma ad=FDna=20
konu=FEtu=F0u halk aras=FDnda sevin=E7le de=F0il, =FCz=FCnt=FCyle =
kar=FE=FDlan=FDr. <BR>Dost=E7a=20
hat=FDrlat=FDyorum.</FONT></P>
<P align=3Djustify><FONT face=3DSylfaen size=3D3>HALUK =DEAH=DDN, =
</FONT><FONT=20
face=3DSylfaen size=3D3>RAD=DDKAL, =
02.03.2005</FONT></P></FONT></FONT></BODY></HTML>

------=_NextPart_000_0006_01C51F03.34BD95D0--