[Discussion] Toplumsal Tarih, “Tarih Eğitimi” Konusunu Ele
Alıyor
Gonul Pultar
gonul@bilkent.edu.tr
Mon, 01 Apr 2002 17:44:32 +0300
Aşagidaki metin birazcik "ilan" koksa da sanirim derginin ciddiyeti ve
sonucta verilen bilgilerin bizlere yararı kendini affettiriyor.
> Toplumsal Tarih, “Tarih Eğitimi” Konusunu Ele Alıyor
> Dergi, ‘Yüz’üncü Sayısında Yeni ‘Yüz’üyle Okuyucularının Karşısına Çıkıyor
> “Tarih eğitimi ideolojik çarpıtmalara, propagandaya aracı olmamalı;
> bağnaz, aşırı milliyetçi, yabancı düşmanı, ırkçı veya anti-Semitik
> düşünceleri yaymak amacı ile kullanılmamalıdır.”
> Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, “21. Yüzyılda
> Tarih Eğitimi” ile ilgili 31 Ekim 2001 tarihli Rec(2001) 15 sayılı Tavsiye
> Kararı’ndan,
> Toplumsal Tarih dergisi, Nisan sayısıyla ‘dalya’ diyor. Türkiye’nin inişli
> çıkışlı ekonomik koşullarında, hele tarih gibi ‘sıkıcı’ bir konuda bir
> dergiyi yüz sayı çıkarabilmenin sevinç ve sorumluluğunu birlikte
> yaşıyoruz.
> Bu sorumluluğun halkalarını biraz daha genişletmek için, Toplumsal Tarih’i
> yeni bir biçim ve içerikle okuyucularımıza sunuyoruz. Yeni bir tasarım ve
> boyut, kuşe kağıda basılı, tamamı renkli 80 sayfa, daha nitelikli ve
> zengin görsel malzeme, biçimdeki değişiklikler. İçerikte ise daha kolay
> okunur, yalnızca akademik çevrelere değil, geniş kitlelere de seslenebilen
> üslupla yazılmış yazılar, ve Türkiye ve dünya tarihçiliğinin güncel
> sorunlarını irdeleyen dosya ve yazı konuları ön planda olacak.
> 100.
> sayımızın dosya konusu da, “Tarihi Silahsızlandırmak: Çağdaş bir Tarih
> Eğitimi”. Tarihle doğrudan ilgili bu sorunlardan biri, belki en can alıcı
> olanı, tarih eğitimi. Gerek veliler, gerek öğrenciler ve öğretmenlerin
> yıllardır şikayetçi olduğu; ancak çağdaşlaşma adına bir arpa boyu yol
> alınamayan bu konuda, Tarih Vakfı olarak temel eksiklikleri vurgulamaktan
> öte, ne yapılması gerektiğine ilişkin hazırladığımız modeli de sizlerle
> paylaşıyoruz.
> Bu çerçevede, Türkiye’nin geçtiğimiz ekim ayında imzalamış olduğu ilgili
> Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Sözleşmesi’ni, ayrıca Avrupa Tarih
> Öğretmenleri Birliği EUROCLIO’nun “İyi bir tarih ders kitabı nasıl
> olmalı?” başlıklı manifestosunu bulabilirsiniz. Bu metinlerin önemli
> olduğunu düşünüyoruz; çünkü Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne giden
> demokratikleşme yolunda atması gereken adımlardan biri de, araştırma ve
> yaratıcı düşünceyi geliştirebilen, çoğulculuğu vurgulayan, kendisinden
> olmayana saygıyı ilke edinen bir tarih anlayışına başarılı bir geçişte
> yatıyor.
>
> Ancak bu iş sanıldığı kadar kolay değil. Çağdışı bir tarih anlayışının
> beslendiği politik çıkar sahiplerinin direncinden tutun, trilyonlarca
> liralık dev bir sektörün taşlarının yerinden oynamasının getireceği
> huzursuzluğa kadar bir dizi öğe var başedilmesi gereken. Tarih Vakfı
> olarak, Toplumsal Tarih dergisinin yalnızca tarihçilik anlayışında değil,
> Türkiye’nin demokratikleşme çabasında da önemli bir rol üstlenerek bunun
> gereklerini yerine getireceğine inanıyoruz.
> İlhan Tekeli’nin konuyla ilgili başyazısının yanı sıra, “Yaratıcı ve
> Çağdaş Bir Tarih Eğitimi İçin” adındaki 36 sayfalık broşürü, derginin
> ücretsiz eki olarak dağıtılacak. Ayrıca Büşra Ersanlı’nın güvenlik kaygısı
> ve yerellik korkusunun eğitimi nasıl baltaladığı üzerine yazısı, Necdet
> Sakaoğlu’nun tarih ders kitaplarındaki akıl almaz yanlışlardan çarpıcı
> örnekler verdiği çalışması, Halil Berktay’la tarihsel süreci içinde ders
> kitaplarının değişimi ve bunun pratik söylemler çerçevesinde nasıl
> biçimlendiği, akademik kesimin ise bu soruna duyarsız kalmasının nedenleri
> üzerine bir söyleşi, Hayrettin Kaya'nın müfredat üzerine ve Tuğrul
> Yakarçelik’in mevcut sistem içinde ne gibi değişiklikler yapılabileceğine
> yönelik bir çalışması, Özkan Taner’in ders kitapları piyasasının ‘iştah
> açıcı’ ve göz kamaştırıcı büyüklüğü üzerine yaptığı bir piyasa
> araştırması, Dilara Kahyaoğlu’nun ezber sorununu ele aldığı ve alternatif
> bir ders işleyişi önerdiği makalesi, Robert Stradling’in tarih eğitiminde
> ‘hassas’ konuların nasıl işleneceğine ilişkin bir yöntem çalışması, Salih
> Özbaran’ın tarih eğitiminin Avrupa’da ve Türkiye’deki güncel sorunlarını
> ele aldığı yazı ve Herkül Millas’ın Türk - Yunan ders kitaplarında
> ‘öteki’nin ele alınış biçimini irdelediği değinisi, Mutlu Öztürk'ün
> internette tarih eğitimi konulu bilgi notu, ‘Tarihi Silahsızlandırmak’
> dosyamızın yazılarından bazıları.
> Yalnızca dosya konumuzda değil, dosya dışı konularımızda ve düzenli
> bölümlerimizde de gözle görülür bir değişikliğe gittik. Bundan böyle her
> ay, bir konuyu derinlemesine ele aldığımız bir uzun yazımız olacak. Bu
> ayki konu, “Cumhuriyet döneminde müziğin evrimi”; yazarı ise Gönül Paçacı.
> ‘Koruma Gündemi’, Türkiye’de güncelliğini her zaman koruyan bir konu
> üzerine, düzenli olarak hazırladığımız bir bölüm olacak. Prof. İlhan Avcı,
> bu sayıda baraj yapımlarında kültür mirasının yokedilmesi esnasında
> hukukun nasıl etkisizleştirildiğini anlatıyor. Tarihsel değerlerimizi
> koruma bilincinin, alternatif bir tarih anlayışının olmazsa olmaz bir
> parçası olduğunu bu bölümde okuyucularımızla paylaşmaya çalışacağız.
> Bir diğer bölümümüz; Gürel Tüzün’ün hazırlayacağı “web’de tarih”.
> Internetteki tarihle ilgili sayfaların düzenli olarak tanıtılıp
> incelendiği bu bölüm; aynı zamanda Avrupa ve dünya tarihçiliğindeki son
> gelişmeleri görüp tarihçilik anlayışlarını karşılaştırabileceğimiz bir
> zemin sunacak bizlere.
> “Osmanlı Basını’nda Yüz Yıl Önce Bu Ay”, dergimizin yeni biçiminde süren
> bölümlerden biri olacak. Emel Seyhan, bizlere Osmanlı basınında tam yüz
> yıl önce o ay çıkmış olan ilginç haberleri aktarmaya devam edecek.
> Bugünün haberlerini de vereceğiz. Tarih Vakfı’ndan Haberler Bülteni,
> Toplumsal Tarih bünyesinde yayımlanmaya devam edecek. Bülten; okuyucuları
> Tarih Vakfı’nın etkinlikleri, yayınları, projeleri ve diğer çalışmaları
> hakkında bilgilendirmeye devam edecek.
> İçerik ve biçimdeki değişiklikle birlikte, okuyucu sayısında önemli bir
> artışı da öngörüyoruz. Türkiye’de tarih bilincinin son birkaç yılda önemli
> ölçüde arttığını, gündeme gelen tartışma konularından bir bölümünün
> tarihle doğrudan ya da dolaylı olarak bağlı oluşundan anlıyoruz.
> Ancak siz aydınların, yazarların, basın çevrelerinin etkin desteğine de
> gereksinmemiz var. Dergimizin geniş kitlelere tanıtılmasında bize yardımcı
> olmanız umuduyla, iyi çalışmalar diliyoruz.
> Saygılarımla
> Ertan Keskinsoy
> Tanıtım Koordinatörü
> ekeskin@tarihvakfi.org.tr
>
> tlf: 0 212 233 21 61/36
>
>
>
http://www.tarihvakfi.org.tr - Tarih Vakfi - History Foundation
http://www.istanbulmuzesi.org - Sanal İstanbul Müzesi - Virtual Istanbul
Museum