<div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Bilimsel Açıdan ‘UFO’lar, Beden Dışı Deneyimler, ‘Astroloji’, Yaratılışçılık ve Duyu Dışı Algılama<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></B></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">ya da<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">‘Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar: Gerçek Bilim Nerede Biter ve Sözdebilim Nerede Başlar?’
Üzerine<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></B></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">-Bu yazı, Gökhan Ayyüce’ye ve Deniz Ayyüce’ye armağanımdır-<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN:
0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Dr. Ulaş Başar Gezgin, PhD / 23.06.2006<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>E-posta yerleği: </FONT><A href="mailto:ulas@teori.org"><FONT face="Times New Roman" size=3>ulas@teori.org</FONT></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">
<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Ağ sayfası: <SPAN style="mso-bidi-font-weight: bold"><A href="http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=360&Itemid=28">http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=360&Itemid=28</A> <o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Charles M. Wynn ve Arthur W. Wiggins’in yazdığı, Aykut Kence tarafından Türkçe’ye kazandırılan ve Sidney Harris’in çizgileriyle TÜBİTAK tarafından basılan ‘Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar: Gerçek Bilim Nerede Biter ve Sözdebilim Nerede Başlar?’ adlı kitap, günümüzde oldukça yaygınlaşan uzaylılar, telepati vb. gibi tartışmalara bilimsel bir açıdan yaklaşıyor; bir yandan, aşağıda gösterileceği gibi, kimi noktalarda yüzeysel açıklamalarla yetinirken, başka noktalarda ise, doyurucu bilimsel açıklamalar getiriyor. İçeriğe girmeden önce, kitabın adının pek de içini yansıtmadığını belirtmekte yarar görüyoruz. Kitap, ‘kuantum’la ilgili değil, bu yazının başlığında
sıraladığımız gibi, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B>’lar, beden dışı deneyimler, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">yaratılışçılık</B> ve duyu dışı algılama ile ilgili. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT
face="Times New Roman">Kitap, ABD’de uzaylılara inanan bir öbek insanın toplu özkıyımıyla açılıyor. Bu insanlar, bir kuyrukluyıldızda onları bekleyen bir uzay gemisi olduğuna inanıyorlardı. Teleskopla baktıklarında, gemiyi göremediler. Teleskobun iyi gösteremediği düşünerek, teleskobu bir yana atıp aynı görüşlerini sürdürdüler. Kitapta, bu ve benzeri düşünsel sabitliklere ‘inanç inadı’ adı veriliyor. Öte yandan, kitapta, bu inanışlar, bilimsel bakışla keskin bir ayrılık içerisindeymiş gibi gösteriliyor. Gerçekte, kitap boyunca, yazarlar, bilimin ülküsel (ideal) durumunu, bilimin şu anki durumuymuş gibi gösterip <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’gil bir yanlışa düşüyorlar. Oysa, Gezgin (baskıda)’da da çeşitli örneklerle dile getirildiği gibi, bilimciler arasında da çeşitli ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">inanç inad</B>ı’ örnekleri bulunmaktadır. Bunların en ünlü örneği, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Chomsky</B>’dir. Bir tür içebakış olan
‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">anadil konuşurunun sezgisi</B>’ yöntemi ile masa başında dilbilim yapan <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Chomsky</B>, yarım yüzyıldır, dışarıda dilbilim verisi toplayanlarla dalga geçmektedir. Ona göre, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">anadil konuşurunun sezgisi</B> (sanki herkesin sezgileri aynı olacakmış gibi), dışarıda veri toplamaktan daha güvenilir bir yöntemdir.<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt;
TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Kaldı ki, yeni çağ tarikatçılarına yönelik para eleştirisi, diğer bir deyişle, yeni çağ tarikatçılarının tecimsel (ticari) kazanç sağlamaklıkları, bilimciler arasında hiç görülmeyen bir olgu değildir. Burada, uzun bir alıntı yapalım:<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">“Dünya, ne yazık ki, dolandırıcı kaynıyor. Genleriyle oynanmış ürünleri yiyip yemediğimizi bilemediğimiz gibi, aynı biçimde, bilimsel araştırmaların sonuçlarıyla oynanıp
oynanmadığını da bilemiyoruz. Amerikan bilimciliği, Amerika’da çıkmış olmakla birlikte, dünyanın dört bir yanında yer etmiştir. Araştırmacıların aylıklarını ve demek ki geçimlerini bilimsel dergilerde yayınlatabildikleri makalelere ipotek eden Amerikan bilimciliği, gerçekte, bilimin ölümüne yol açmıştır. Neden? Çünkü araştırmacılar, Amerikan üniversite düzenine göre, makale yayınlatamadıklarında, işlerine son verilmektedir. Yumuşak üniversite düzenlerinde ise, makale yayınlatamadıklarında, akademik yükseltme alamamaktadırlar. Böyle olunca, araştırmacılar da, her mantıklı insanın düşünebileceği gibi, birtakım sahtekarlıklar yapmaktadırlar. Elde ettikleri verilerle oynayarak, bilimsel dergilerde yayınlanabilecek türden veriler uydurmaktadırlar. 9 Haziran 2005’te Nature Dergisi’nde yayınlanan bir raporda, adsız olarak yapılan bir araştırmada, araştırmaya katılan dirimsel-tıp (bio-medikal) bilimcilerin üçte birinin veriler üzerinde sahtekarlık yaptığının ortaya çıktığı
belirtilmektedir. Bu bilimcilerin % 15’i, fon veren kurumun baskılarıyla, araştırmalarının yöntemini ve bulgularını değiştirdiklerini belirtmektedir. Bu bulgular, çoktan beridir, çeşitli ortamlarda dile getirilen sıkıntıları gözler önüne sermektedir. Amerikan fonlama anlayışı nedeniyle, bilim insanları, bilim değil yalan üretmeye zorlanmaktadırlar ve daha acısı, bilimsel dergilerde yayınlananların hangilerinin yalan olduğunu ve ne kadarının yalan olduğunu bilemiyoruz. Bu araştırmanın sonuçları, Dizelge 1’de özetlenmektedir: (Burada sayılmayan sahtekarlıktan biri de, hakemli dergilerin hakemlerinin henüz yayınlanmamış bir makaledeki görüşleri çalıp o görüşleri ilk kendisi ortaya atmış gibi göstermesidir. Bu tür olayların sayısı, hiç de az değildir. Bilimcileri yarışmacı olarak gören bir akademik dünyada, başka türlüsü de beklenemezdi.)<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <TABLE class=MsoTableGrid style="BORDER-RIGHT: medium none; BORDER-TOP: medium none; BORDER-LEFT: medium none; BORDER-BOTTOM: medium none; BORDER-COLLAPSE: collapse; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-yfti-tbllook: 480; mso-padding-alt: 0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-border-insideh: .5pt solid windowtext; mso-border-insidev: .5pt solid windowtext" cellSpacing=0 cellPadding=0 border=1> <TBODY> <TR style="mso-yfti-irow: 0"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: windowtext 1pt solid; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm;
BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">1. Veri uydurmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: windowtext 1pt solid; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 0.3<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 1"> <TD style="BORDER-RIGHT:
windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">2. Katılımcı seçme koşullarını dikkate almamak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top
width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 0.3<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 2"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">3. Araştırmanın sonuçlarına göre ürün geliştiren şirketlerle bağlantısını gizlemek<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt;
BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 0.3<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 3"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN:
0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">4. Öğrencilerle, katılımcılarla ve müşterilerle kuşku uyandıran ilişkilerde bulunmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 1.4<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 4"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8;
PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">5. İzin almadan ya da adını anmadan başkasının düşüncelerini kullanmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal
style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 1.4<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 5"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">6. Araştırmayla ilgili gizli kalması gereken kişisel bilgileri açıklamak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt;
PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 1.7<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 6"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN
lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">7. Daha önceki araştırmalarıyla çelişen verileri sunmamak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 6.0<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 7"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT:
windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">8. Katılımcı seçmede daha az önemli özellikleri dikkate almamak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 7.6<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 8"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">9. Başkalarının hatalı verilerini ve kuşku verici yorumlamalarını görmezden gelmek <o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt;
PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 12.5<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 9"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof:
yes"><FONT face="Times New Roman">10. Fon veren kurumun baskılarıyla, araştırmanın yöntemini ve bulgularını değiştirmek<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 15.5<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 10"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH:
383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">11. Aynı veriyi ya da bulguları iki ya da daha fazla yayında bastırmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language:
AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 4.7<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 11"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">12. Makale yazarlıklarını uygunsuz bir biçimde dağıtmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt
solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 10.0<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 12"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">13. Makalelerde ya da
önerilerde, yöntemin ya da sonuçların ayrıntılarını bilinçli olarak koymamak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 10.8<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 13"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext
1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">14. Yetersiz ya da uygun olmayan araştırma desenleri kullanmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">%
13.5<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 14"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">15. İçinden gelen sese dayanarak, gözlemleri ya da verileri, çözümlemeden çıkarmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR:
transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 15.3<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 15; mso-yfti-lastrow: yes"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">16.
Araştırmalarla ilgili yetersiz kayıt tutmak<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman">% 27.5<o:p></o:p></FONT></SPAN></div></TD></TR></TBODY></TABLE> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Dizelge 1. (Ad Verilmeden Yapılan Bir Araştırmada) Aşağıdaki Davranışları Sergilediklerini Belirten
Bilimcilerin Yüzdeleri (Katılımcı Sayısı= 3,247).<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Kaynak: Martinson, Anderson ve de Vries (2005).” (Gezgin, baskıda, ‘Bilişsel Bilimlerden Önce Bilimle ve Bilim Felsefesiyle Hesaplaşmak’ adlı 5. Bölüm). <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div>
<div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Dolayısıyla, kitap, bilime oldukça eski, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’dan daha ilerisini (özellikle <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Kuhn</B>, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Lakatos</B> ve elbette <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Feyerabend</B>) irdelemeyen bir bilim felsefesinden bakıyor. Böyle olunca, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’a yöneltilen hemen hemen tüm eleştiriler, az sonra da göreceğimiz gibi, bu kitaba da yöneltilebilir oluyor. Ancak, bu kitap, başka ülkelerde değil de Türkiye’de çoksatar olursa hiç şaşırmayacağız, çünkü Türkiye’de, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Feyerabend</B>’la -olumlu olsun olumsuz olsun-
hesaplaşmış olma ya da hesaplaşmakta olma niteliği taşıyan tek bir bilim dergisi bile çıkmamakta. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitabın başlığı, oldukça <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’gil: Gerçek bilim ile sözdebilim arasına sınır çekmek amaçlanıyor. Bu ayrımı
temelde, şu biçimde yapıyor: Bilim, kesin inançlara dayanmaz; sözdebilim ise dayanır. Böyle bir bakış, gerekçelendirme yapıldığı sürece, kabul edilebilir olabilir. Ancak, bilim felsefesi yazını, 1950’lerde <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’la birlikte bitmiyor ki; asıl tartışmalar o noktada başlıyor. Felsefel açıdan bakarak, “Bilim, kesin inançlara dayanmaz; sözdebilim ise dayanır.” sözünün bir ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">kesin inanç</B>’ olduğunu ileri sürerken, hangisi bilim, hangisi sözdebilim olacak? Demek ki sorun, sınır koyma değil, temellendirme sorunudur.</FONT></FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn1" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn1" name=_ednref1><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY:
'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[i]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><o:p></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitap, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Kuhn</B>’gil ‘bilimsel
topluluk’ kavramından da habersiz. Sanıyoruz tam da bu nedenle, kitapta şu tümceye rastlayabiliyoruz: “Bilimde doğrular, en çok oyu hangi hipotezin aldığı meselesi değil, hangi hipotezin öngörülerinin deney sonuçları ile uyum içinde olduğu meselesidir” (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 108).<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman"
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitapta, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B>’lara inananlarla ilgili şöyle bir tümce var: “Aslında, bu kişiler “görmeseydim inanmazdım” deyişini “inanmasaydım görmezdim”e çeviriler [yayıncının yanlışı] ya da Talmud’da yazıldığı gibi: Olayları oldukları gibi görmeyiz, olduğumuz gibi görürüz” (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 6). Bu tümcenin, eski ve artık yanlış olduğu ortaya çıkarılmış bir bilim anlayışına dayandığını düşünmekteyiz. Bilimciler de, “inanmasaydım görmezdim” örnekleri sergilerler: Bir davranışçı, insana baktığında, koşullama etkinlikleriyle eğitilebilir bir varlık görür; bir bilişselci ise, insana baktığında, bilgisayara benzeyen bir
varlık görebilir. Bir sinirbilimci ise, insana baktığında, denetli (controlled) ve özerk (autonomous) dizgelerden oluşan bir uzuvluk (organism) görür. Bir toplumbilimci baktığında, açlık görür, yoksulluk görür, gönenç ve varsıllık görür vb. Dolayısıyla, kitap, ham gerçekçilik, diğer bir deyişle, “bilim, gerçekleri anlatır” biçimindeki yanlış düşünceye dayanıyor. Öyle olsaydı, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B>’la <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B>’ın ve çağdaş fizikçilerin kuramlarının özdeş olmasını beklemeliydik. Ama Türkiye’de bilimciler arasında bu ham gerçekçilik genel kabul gördüğünden –elbette böyle bakmayan bilimciler de bulunmaktadır-, kitabın bu bölümünün çok beğenileceğinden eminiz. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div>
<div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitapta, sanıyoruz, akıcı olma kaygısıyla, adı anılmadan, ünlü Heisenberg İlkesine giriliyor:<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT
face="Times New Roman">“Atomaltı parçacıkları alanında (kuantum alanı), bireysel atomaltı parçacıkları bazı niteliklerini (konum ve hız gibi) gözlenene kadar kazanmazlar. Diğer bir deyişle, atomaltı parçacıklar gözlemciler onları ölçene kadar belirli bir biçimde var olamazlar. Uçuk ve acayip izlenimi verse de, bu kuantum tuhaflığı, acımasız sınavlardan defalarca geçerek doğrulanmıştır.<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Bazı insanlar, bu sınamaları yanlış yorumlamışlardır. Normal cisimler en sonunda atomaltı parçacıklardan oluşmaları
nedeniyle, var olabilmeleri için olağan şeyler önce gözlenmelidirler. Bu sonuç yanlış yönde bir kuantum sıçramasıdır, zira bir bütünün özellikleri, onu oluşturan parçaların özellikleri ile aynı değildir. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Kuantum kuramını, sadece, atomaltı parçacıklarına ne olduğu ilgilendirir. Tek tek atomaltı olayların düzeyindeki kuantum etkileri makroskopik düzeyde ortalanırlar. Hiç kimse gözlemese bile Ay, Dünya’nın çevresinde dönmeye devam eder. Bilim, nesnel gerçeklik üzerindeki iddiasını sürdürür. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Bu parçacıkların gözlenene kadar bazı niteliklerini kazanmadıkları buluşunun yanlış bir yorumu da, “nihai gerçekliğin gözlemcinin zihninde” olduğu ya da “düşüncelerin herşeyin olmasını sağladığı” şeklindeki yorumdur. Bu yorumlara ait düşüncelerin hiçbiri kuantum kuramından elde edilemez. Bu kuram, insan bilinci ya da zihinsel süreçler konusunda hiçbir şey söylemez” (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 21-22).<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT
face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Birincisi, yazarların, “[h]iç kimse gözlemese bile Ay, Dünya’nın çevresinde dönmeye devam eder” çıkarsaması da “kuantum kuramından elde edilemez”. Yukarıda eleştirilen çıkarsama yöntemini Yazarlar’ın kendileri de kullanmaktadır. Üstelik, Yazarlar’ın, ““nihai gerçekliğin gözlemcinin zihninde” olduğu” yönündeki görüşe karşı
çıkışları, ölümden dönme deneyimlerini ele aldıkları V. Bölüm’deki şu tümceleriyle çelişmektedir: <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">“Zihnin gizemleri çoktur. Bildiğimiz, algıladığımız ya da duyumsadığımız her şey, beynimizi oluşturan bir sinir ağının içinde bilinir, algılanır ya da duyumsanır. Beyin aldatılabilir. Örneğin, düşsel kol ve bacak olayını ele alalım. Bir kolu ya da bacağı kesilmiş kimseler kol ve bacak yerindeymişçesine, duyumsama (acı, vs.) deneyimini (beyinlerinde) yaşamaya devam ederler. <U>Bir kimse “her şey beynimizdedir” dediği zaman doğru söylüyor olabilir.</U>
Dışarıda gerçekleşiyor gibi görünen şeyler, gerçekte beynimizde oluyor olabilir”- altını biz çizdik (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 67-68).<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1">
</SPAN>Kitap, yukarıda da görüldüğü gibi, “duyularımız yanıltıcı olabildiğine göre, duyularımızla nasıl güvenilir bilgi elde edebiliriz?” ve “aklımız yanılabildiğine göre, aklımızla nasıl güvenilir bilgi elde edebiliriz?” gibi temel bilgikuramı sorularını yanıtlanmış sayıyor; oysa, kitabın önce bu soruları yanıtlaması gerekiyor. Atomaltı konusuna gelirsek, Gezgin (baskıda)’da bu konuda şunlar söyleniyor:<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">“Bilimle ilgili geleneksel bakış, bilimin yargılarının kesin olduğu yönündedir. Oysa, bu bakış, 20. yüzyılın ilk yarısının sonlarından sonra,
bırakılmış bir bakıştır. Bunun bırakılması da bir yanlış anlamadan ileri gelmiştir: Heisenberg’in belirsizlik ilkesinin ve genelde nicem (quantum) fiziğinin kesin bilimsel bilgi savını çöpe attığı ileri sürülmüştür. Bunu ileri sürenler, ya çağdaşlık sonrasıcı (post-modernist) ya da dinci düşünürlerdir –ya da her ikisi birden. Özellikle dinciler, bu görüşü, bilimin tümüyle çöktüğüne kanıt olarak göstermekte ve dinin herşeyi açıkladığını savlamaktadırlar. Bu iki türden düşünüre göre, doğa, çoklu değerlere sahip olan bulanık mantıkla işlemektedir. Bu düşünürler ya iyi niyetli olarak yanılmaktadırlar ya da kötü niyetlidirler: Bulanık mantık da bir mantık türüdür. Kesin bilgi vermeyi amaçlamayan çok sayıda bilim bulunmaktadır. Sözgelimi, bir ülkede 0.6 olasılıkla deprem olacağını söylersek, bilim dışına çıkmış olmayız. Çünkü bir olasılık değeri vermiş oluruz. Olasılık değeri ise, bilimin ta kendisidir. Aynı biçimde, bir atomaltı parçacığının nerede olduğunu kestirememekle, şu
kadar olasılıkla şurada, bu kadar olasılıkla burada olduğunu kestirebiliyor olmak, farklı şeylerdir. Bilim, ikincisini yapabilmektedir. Dolayısıyla, nicem fiziği ve bulanık mantık, bilimle çelişmemektedir. Geleneksel bilim, bu sınavda kendini yenilemiştir. Kaldı ki, bu iki tür düşünürün görüşleri doğru olsaydı, iki tür sorunla karşılaşılacaktı: Birincisi, bu görüşler, insanda az çok olan özgür istenci atomaltı parçacıklardaki seçkisiz hareketlere bağladıklarında, bir sorun ortaya çıkıyor; çünkü bu görüşler, atomlar arasında bir uzmanlaşma ayrımı yapmıyor. Oysa bir sinir hücresiyle bir beyin hücresinin işlevleri farklı. İkincisi, madem ki, evren, dedikleri gibi, belirsiz bir yapı, yaşamamızdaki bu kadar düzenliliği nasıl açıklayacaklar? <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman"
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Hatta denebilir ki, Heisenberg’in belirsizlik ilkesi, bizim ölçüm kılgıbilgimizin (teknoloji) yetersizliğinden ileri geliyor. “Doğada, atomaltı düzeyinde bile belirsizlik yok, ama şimdilik atomaltı düzeyindeki belirlilikleri ölçecek araçlar yetersiz.” diyebiliriz” (Gezgin, baskıda, ‘Sonuç: Yorumlar, Eleştiriler, Yanıtlar’ başlıklı 10. Bölüm). <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman"
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Kitapta, doğa bilimleri-insan bilimleri ayrımı yapılıyor ve bu ikisinin 5 noktada ayrıldıkları belirtiliyor (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 23-25). Sonrasında kitapta ‘Sözdebilimin beş büyük düşüncesi’ olarak adlandırılan aşağıdaki 5 konuya birer bölüm ayrılıyor:<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>1.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN><FONT size=3><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN
lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">UFO</SPAN></B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">’lar ve <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylılar</B>ca adam kaçırmalar,<o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>2.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Yıldızlara <B style="mso-bidi-font-weight: normal">ışınlanma</B> gibi olağandışı beden-dışı deneyimler, ölümden dönme deneyimleri, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">ruhlar</B> ve <B style="mso-bidi-font-weight: normal">hayaletler</B> gibi
VARLIKLAR<o:p></o:p></FONT></SPAN></FONT></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><FONT face="Times New Roman"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>3.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN></B><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Astroloji<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></FONT></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><FONT face="Times New Roman"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>4.</FONT><SPAN
style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN></B><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Yaratılışçılık<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></FONT></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>5.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN><FONT size=3><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">ESP</SPAN></B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"> ve psikokinez gibi olağandışı güçler<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN>(Wynn ve Wiggins, 2005, s.
40).<o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">IV. Bölüm’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B>’larla ilgili çeşitli anlatımlar ele alınıp algı yanılmaları açıklanıyor. Yazarlar’ın ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B> (‘unidentified flying objects’, ‘kimliği belirlenemeyen uçan nesneler’ sözüyle ilgili oldukça yerinde bir eleştirileri ve önerileri
var:<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN>“UFO’nun, yabancı uzay gemisi ile eş anlama gelmiş olmaması gariptir, çünkü eğer bir nesne teşhis edilmişse, artık “kimliği belirlenemeyen” uçan nesne olmaz! Dahası, gökyüzündeki kaynağı belirsiz ışıklar olduğu anlaşılan garip görüntüler, “nesne”lerin görünüşü değildir. Bu ışıklar hareket etmelerine karşın, kesinlikle uçmamaktadırlar. Bu nedenle, kimliği belirlenmemiş uçan nesnelerin (UFO), <I style="mso-bidi-font-style: normal">açıklanmamış gökyüzü görünüşleri</I> (Unexplained Aerial Appearance,
UAA) ile değiştirilmesi önerilmiştir, zira sonraki terim insanların aklına, orada bulunmaması gereken önyargılı görüşler koymamaktadır” (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 43-44).</FONT></FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn2" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn2" name=_ednref2><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[ii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><o:p></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Yazarlar, ‘Kadim Astronotlar’ altbaşlığı altında, birkaç bölümcede, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Erich von Däniken</B>’in görüşlerini, ‘Uzaylılar Tarafından Adam Kaçırmalar’ altbaşlığı altında ise, altbaşlıktan da anlaşılabileceği gibi, uzaylılar tarafından kaçırıldıklarını ileri süren insanların öykülerini ele alıyorlar. Bunların yaygın kabul görürlükleri düşünüldüğünde, insanın aklına, “bu savlar, yalnızca birkaç satır ayıracak denli önemsiz mi?” sorusu geliyor.
<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Yazarların konuyla ilgili önemli bir saptaması şu: Uzaylıların kaçırması öyküleri, uzaylılarla ilgili filmlerin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkıyor. Yazarlar, günümüz insanının ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Gizli Dosyalar</B>’ (‘<B
style="mso-bidi-font-weight: normal">X-Files</B>’) gibi sözdebilim dizileriyle bombardımana tutulmasından yakınıyor (ben de Türkiye özelinde, bu yakınmaya, ‘Sır Kapısı’ türü ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">ilahi adalet tüccarlığı</B>’nı ekleyeceğim). Yazarların söylediklerine ek olarak şunu da söyleyelim: Neyse ki, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Kanıt Peşinde</B>’ (‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Crime Scene Investigation</B>’) gibi diziler de var. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt;
TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Öte yandan, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylı</B> denencesi (hipotezi) ile ilgili, son derece başarısız bir açıklama getiriyorlar: <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">“UFO hipotezleri, karşı kanıtlar olmadan, iyice sınanmış bilimsel hipotezleri terk etmeyi gerektirirler. Uzaylı yaratıklar son derece uzun ömürleri olmadıkça, insanları kaçırmak için
çok çok uzak gezegenlere gidiş gelişlerin olağanüstü bir hızla gerçekleşmesi gerekmektedir, o kadar hızlı ki, uzay gemisinin ışık hızından daha büyük bir hızla yol almış olması bile gerekebilir (saniyede 186.000 mil). Işık hızından daha büyük hızlar, Einstein’ın iyice sınanmış görecelik kuramını çiğnemekte ve bildiğimiz fizik yasalarıyla da çatışmaktadır.<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Dahası, uzay yolculuğu çok büyük enerji giderini de gerektirmektedir. Einstein’ın özel görecelik kuramı, ışık hızına yakın bir hızla yolculuk yapan bir nesnenin, nesne ile birlikte yol almayan
bir gözlemciye göre daha da irileşeceğini söyler. Büyüyen kitle dolayısıyla, nesneyi hızlandırmak için daha fazla güce gereksinim vardır. Daha fazla güç daha fazla yakıt demektir ki, bu da total kitleyi artırır ve bu böylece gider. Bu da, ışık hızının yüzde yetmişi bir hızla yol alan 10 kişilik bir uzay gemisinin, <U>bütün bir yıl boyunca ABD’de tüketilen enerjinin milyonlarca katı</U> gerektireceği anlamına gelir. Dahası, bu tip yolculuklar için gereken itici güç sistemleri, günümüze kadar geliştirilmiş herhangi bir sistemden çok daha fazla etkili olmak zorunda olacaktır. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT
size=3><FONT face="Times New Roman">Ortaya çıkan bir başka güçlük ise yön ve harekette UFO’lara atfedilen ani değişiklikler, bilinen hava araçları tarafından yapılması mümkün olmayan manevralardır. İnsanlar ancak sınırlı bir hızlanmaya dayanabilir ve işlevlerini sürdürürler. Bildirilen bazı manevralar, kaçırılan insanları çorba kıvamında bir maddeye çevirir, onları, muayeneye hiç uygun olmayan duruma getirir, dünyaya dönme kapasiteleri ise çok daha az olurdu”- altını biz çizdik (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 56-58).<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Bir kere, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylılar</B> varlarsa, Dünya’ya gelebilmeleri için insansoyunun sahip olduğundan daha ileri bir kılgıbilgisi ve fizik bilimine sahip olmaları beklenir. Oysa, Yazarlar, her nedense, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylılar</B>’a insanın kendi gelişmişlik düzeyinden daha üstünü yüklemeyip, “fiziğin kurallarına göre bu, olanaksız” diyorlar! Şimdiye kadarki, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’gil yaklaşımlarını burada da sergileseler, şöyle demeleri beklenirdi: “Varolan kılgıbilgisi ve fizik bilgisi ile, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylılar</B>ın Dünya’ya gelmesi olanaksız ama yarın bu ikisi, şu an öngöremediğimiz kadar ilerleyebilir. Bilim, kendini yenileyen bir kurumdur; <B
style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B>, fiziği <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B>’dan; <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B> da <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B>’dan devraldı. <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B> zamanında nasıl ki <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B>’gil bir fizik düşünülemezdi; aynı biçimde, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B> fiziğini asla geçersizleşmeyecek bir kesin yargı olarak değerlendirmek, bilimselliğin dışına çıkmak anlamına gelir. <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B>’nun zamanında insanlar uçamıyorlardı; bir insanın Hellas’a uçarak inebileceği kesinlikle beklenmiyordu. Biz de, uzaylılarla ilgili düşünürken, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B> zamanındaki bu “insan, asla uçamayacak” görüşüne saplanıp kalmış olmayalım? Üstelik, Güneş Dizgesi’nin dışına bir tane bile insan çıkamamışken, bu dünyada ve dünyadan sınanmış
fizik kurallarını evrensel sayma kibri nereden ileri geliyor? Yoksa, yoksanırken yine de bilinçaltına yerleşmiş İsacı Dünya-Özekçi (Merkezci) safsatadan mı? “Dünya, Evren’in özeği ve Dünya’da geçerli herşey, Evren’de de geçerlidir” görüşü mü varsayılıyor? Asıl fizik, insansoyu, Güneş Dizgesi’nin dışına çıkmaya başladığında yapılacak.” <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN
style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Bir de altı çizili yere bakalım: Yazarlar, büyük bir pot kırıp uzay gemisi yakıtını, ABD’de harcanan enerjiyle karşılaştırıyorlar. Bunun iki nedeni olabilir: Ya ABD’li okuru ve Dünya’da bir biçimde kendini ABD’yle ilişkilendiren okuru hedefliyorlar ve diğer okurlar Onlar için önemli değil; ya da <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylılar</B> ve kıyamet izlekli ABD filmlerinden, ayırdında olmadan etkilenmişler. Dünya’ya ya da tek tek anakaralara yapılan vurgunun, bilim insanlarının dünya yurttaşlığı ülküsüne daha uygun olacağını düşünmekteyiz. Örneğin, bunun yerine, tüketilecek yakıt, tüm Kuzey Amerika anakarasında ya da başka bir anakarada tüketilen enerjiyle karşılaştırılabilirdi.</FONT></FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn3"
href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn3" name=_ednref3><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New
Roman"><SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Sonuç olarak, Yazarlar’ın bu <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylı</B> açıklamalarının şu biçimde yeniden çerçevelenmesi gerektiğini düşünmekteyiz: “<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Uzaylılar</B>ın, Dünya’ya gelebiliyor olması için, fizik ve kılgıbilgisi açısından, şu şu şu koşulların karşılanması gerekir...”<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">‘Beden Dışı Deneyimler ve Varlıklar’ adlı V. Bölüm’de, hayaletlerle ilgili çeşitli sahtekarlık örnekleri sıralanıyor. Kitap, ölümden dönme deneyimine sinirsel-kimyasal açıklamalar getiriyor ve çeşitli uyuşturucuların da uçma ve ‘ruhunu bedeninden ayrı duyumsama’ gibi deneyimlere yolaçtığını belirtiyor. Oysa, sinirsel-kimyasal açıklamalar, sinirsel-kimyasal açıklama yapmadan da bir insanın yaşamakta olduğunu anlıyor oluşumuz örneğinde olduğu gibi, ölümden dönme deneyimlerinin varolup olmadığını göstermez. Hepimizin dünyayı belli bir biçimde görüyor oluşumuz, bu dünyanın dışında bir dünya olmadığını göstermez. Hepimiz, sanrılayıcı (hallucinative) deneyimlere
doğal olarak sahip olsaydık, hangisinin ‘gerçek’ dünya olduğunu anlayamayacaktık. Dünyanın belli bir biçimde varolduğunu koyutlama (postulation) ölçütünün çoğunluğun oydaşması (consensus) olduğunu anımsayalım. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>Ölümden dönme deneyimlerine bilimsel bir bakış, bize göre, şöyle olurdu: Acaba beynin
hangi bölgeleri insanın kendisini bedenli olarak algılamasından sorumlu? Kalbin durduğu durumlarda, beynin bu bölgeleri işlemez duruma mı geliyor? Böyle bir bölge ya da yolak (path) varsa, bunlarla ilgili sinirsayrılıkbilimsel (neurological)</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn4" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn4" name=_ednref4><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iv]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> örnek-olaylar (vaka; case) olabilir. Bunlar, incelenebilir. Ayrıca, kalbi duran hastaların beyinleri görüntülenebilir.
<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">VI. Bölüm’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’ ve diğer <B style="mso-bidi-font-weight: normal">fal</B> türleri ele alınıyor. Diğer birçok altbölümde olduğu gibi, kitap, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">el falı</B>nı da birkaç yüzeysel satırla geçiştiriyor. Bu
yönüyle, kitap, bilimin sözdebilime yanıtı olmaktan çıkıyor ve bilimin sözdebilimi açıklamakta başarısız olduğu havasını veriyor. Yine de, bölümde, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’ye yönelik önemli eleştiriler bulunmakta: <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">“Çoğu astrolog, önceden var olan inanç sistemlerine yapışmıştır. Astroloji ilk ortaya atıldığı zaman, gezegenimizin evrenin merkezi olduğu düşünülüyordu. O zamandan beri, bilimsel yöntemin asırlarca uygulanmasının sonucu olarak, astronomi bu perspektiften vazgeçmiştir. Dahası, astrolojinin
ilk günlerinden bu yana, kimi ek gezegen (Uranüs, Neptün, Plüto) ve gezegenlere bağlı aylar keşfedilmiştir. Bu cisimlerin insanların kişilikleri üzerindeki “astrolojik etkileri”, en gayretli astrologlar dışında tüm astrologlarca göz ardı edilmiştir. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Üstelik, geçen 2000 yıl içinde, Dünya’nın dönme ekseni öyle bir yön değiştirmiştir ki Zodyak’taki burçlar, <I style="mso-bidi-font-style: normal">Tetrabiblos</I>ta tanımlanan ilk konumlarına göre 30 derece batıya kaymıştır. Astrolojik hesaplamalarda, bu kayma için düzeltme
yapılmamıştır. Diğer bir deyişle, ilk çağlarda <I style="mso-bidi-font-style: normal">adlandırılan Zodyak’a ait takımyıldızlar, artık burçları tarafından temsil edilen Zodyak’ın bölümlerine karşılık gelmiyorlar</I>. Dört bin yıl öncesinde, gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart’taki bahar ekinoksunda Güneş boğa takımyıldızındaydı; 2000 yıl önce Koç burcundaydı; bugün ise Balık’tadır. Dönüş ekseninin değişmesi, yalnız Güneş’in burçlarını değil, fakat astrolojik doğum çizelgesinin diğer yönlerini de etkiler: Ay’ın burcu, gezegen burçları, yükselen burç ve evler üzerindeki etkiler.<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof:
yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>Eski Yunan Tanrılarının kişilikleri, gezegen isimleri ve bireysel insan özellikleri arasındaki bağ için hiçbir açıklama getirilmemiştir. Üstelik doğum anının önemi hakkında önemli olan nedir? Bu bebeğin başının ilk kez göründüğü zaman olarak mı tanımlanmıştır? Doğurmanın süresine bağlı mıdır? Sezaryen kesimine ne demelidir? Ana rahmine düşme anı daha iyi olur muydu? Annenin sağlığı, doğum yapılan yerin çeşitli yönleri diğer başlangıç koşullarına ne demeli? Ve yapay döllenmeden ya da insanları klonlama olasılığından ne haber? <SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN>(Wynn ve Wiggins, 2005, s. 102-103).</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn5" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn5" name=_ednref5><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN
lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[v]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><o:p></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>Kitapta, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’nin <B style="mso-bidi-font-weight:
normal">Popper</B>’gil anlamıyla yanlışlanamaz olduğu, diğer bir deyişle, sınanabilir öngörüler sunmadığı söyleniyor (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 104). Biz buna katılmıyoruz. Bilimsel temeli olsa da olmasa da, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’, kişilik yapıları ve gündelik yaşamla ilgili öngörülerde bulunuyor. Sonuçta, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’nin hangi öngörülerinin tutup hangilerinin tutmadığı üzerinden sayılama (istatistik) çalışması yapılabilir. Kitap, sonrasında, bu noktaya değil de, burçların inandırıcılığı noktasına odaklanıyor. Bu nokta üzerinden, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Barnum Etkisi</B>’ni içermek üzere çeşitli deneyler anılıyor.</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn6" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn6" name=_ednref6><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN
style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[vi]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language:
AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">VII. Bölüm’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Yaratılışçılık Denencesi</B>’ ele alınıyor. Özellikle ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Nuh Tufanı</B>’yla ilgili tartışma, dikkat çekici. Kitapta, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Tufan</B>’ anlatıları, her canlıdan bir çift taşıdığı ileri sürülen geminin yapısal özellikleri çerçevesinde eleştiriliyor. Kitap, hiç bir şey için olmasa bile, bu eleştiri nedeniyle okunmaya değer (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 119-122). Yine de, bu açıklamaların, bilimsel açıklamalarda olduğu gibi, ileriye dönük değil, geriye dönük olduğu unutulmamalıdır. Olağan koşullarda öngörü yapmak için kullanılan bilimsel us, burada, tarihsel bir olayı ele almak için kullanılmıştır. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof:
yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Kitap, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Yerleştirilmiş Kanıtlar Savı</B>’nı karmaşıklık açıklamasıyla çürüttüğünü ileri sürüyor. Biz daha ileri gidip bu karmaşıklık açıklamasını yeniden ele alalım: İnsan, tanrıyı anmadan da evreni açıklayabiliyor. Ama yaratılışçılar, evrene tanrıyı katarak, evreni karmaşıklaştırmakla kalmıyor, bir bilinemez daha koyuyor: tanrı. ‘Onu kim yarattı?’ tartışması zincirleme sorular doğuruyor ve ne Muhammedci ne de İsacı ulema, bu sorulara
doyurucu yanıt veremiyor. Dolayısıyla, bu tartışma, “daha az karmaşık açıklama dururken, evreni karmaşıklaştırmaya gerek yok” biçiminde bir <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Occam’ın Usturası</B> örneği oluyor. Öte yandan, bilim tarihi açısından ve <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Kuhn</B> açısından bakarsak, açıklamanın karmaşıklığını diğer ölçütlerin üstünde tutmanın bilim-ötesi bir yeğleyim olduğunun ayırdına varırız. Bilim tarihi boyunca, yeğinlik (accuracy), tutarlılık (coherence) ve kapsama alanı (scope) gibi değerlerin de, kuramları değerlendirmede kullanılabildiğini görürüz. Kaldı ki, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B> fiziği, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B> fiziğine göre daha yalındır ama yalınlığı, onu, gerçeğe en yakın açıklama kılmaya yetmiyor. Bilim tarihinde, en az karmaşık açıklamalar yeğlenseydi, kabile bilimciliğinden ileri gidilemezdi herhalde. Dolayısıyla, bize göre, ‘<B style="mso-bidi-font-weight:
normal">Yerleştirilmiş Kanıtlar Savı</B>’, bilimsel değil felsefel olarak çözülebilecek bir sorundur.<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Bu noktada, insanbilimci <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Clifford Geertz</B>’in bir araştırma anısını, yorumsuz olarak aktarmak istiyoruz: <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">“Bu okulun kapalı, içe dönük görüntüsüne rağmen güvensizce değil, aksine sıcak karşılandım. Bunu kısmen, bu okulda bir süre okumuş olan ve şimdi bir İslâm entelektüeli olarak kendisinden çok şey beklenen refakatçime borçluydum. Ama daha çok meşhur bir Amerikalı profesörün (refakatçim öyle olduğumu tahmin etmişti) “gerçek” İslâm görülecekce gelinecek yerin burası olduğunu farketmesindendi. Gerçekten de öğrenciler hemen Amerikalı ziyaretçiyle, yine çok dostça davranan öğretmenleri arasında bir tartışma ayarlamak, böylece “Batı” bilimiyle “Müslüman” bilimini kapıştırmak için
hareketlendiler.<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Camide toplandık, öğretmenleriyle –herkes ona üstat diyordu, biz de öyle diyelim- bir daire oluşturmuş öğrenciler, ortadaki açıklıkta da ayakta duran ben. Niye geldiğimi açıklayarak söze başladım. Önce, genellikle ABD’de devletle Müslümanlar arasındaki ilişkiyle ilgili genel sorular geldi, sonra da tartışma başladı. Üstat bana Amerikalı astronotların gerçekten aya indiğine inanıp inanmadığımı sordu. (Aya seyahatin ikinci yıldönümüydü ve Aceh’in gazeteleri konuyla ilgili ateşli tartışmalarla doluydu.) İnandığımı, ama Acehlilerin
çoğunun inanmadığını anladığımı söyledim; bu da gürültülü gülüşmelere neden oldu. Üstat hiçbir Müslümanın Peygamber’den gelen bir gelenek, yani Nuh tufanıyla ilgili bir hadis yüzünden buna inanamayacağını söyledi. Peygamberin dünyayla ay arasında dev bir okyanus olduğunu, tufanın kaynağının da bu dev okyanus olduğunu söylediği aktarılır. Eğer Amerikalılar gerçekten de aya gitselerdi bu okyanusta bir delik açarlardı, bu da Nuh’unki gibi hepimizin boğulacağı bir tufana yol açardı. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Buna ne diyeceğimi bilemedim ve yapabildiğim kadarıyla Batı
biliminin ayın ne olduğu, kaynağı ve niye parladığıyla ilgili açıklamasını anlattım. Verilebilecek cevapların en iyisi değil, ama orada ve o anda hadislerin geçerliliğini sorgulamazsam iyi olacağını hissettim. Bana sonradan, Acehli veya başka bir yerden eğitimli herhangi bir Müslüman gibi kendisinin de Amerikalıların aya gittiğine inandığını, ama, şakayla karışık, neredeyse dalga geçerek, belki de okyanusun kenarından dolaştıklarını söyledi. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Üstat bunlardan hiç etkilenmemiş ve rahatsız olmamıştı. Yine gayet sakin bir şekilde (hem gerçekten
öğrenmeye çalışan, hem de, benim de kendimi hissettiğimi sandığım gibi, zaten bilen biri gibi konuşuyordu), astronotların gerçekten aya gitmiş olamayacağını, çünkü Peygamberin yanılmasının imkânsız olduğunu söyledi. Aslında olanın, Kuran’da Nimrod’un başına gelenlerle ilgili anlatılanlara benzediğini düşünüyordu. Nimrod bir ateistti. Tanrı’yı öldürmek için göğe çıkmıştı. (Meselenin aslını farkederek, hem bir Tanrı olmadığına inandığını, hem de onu öldürmek için göğe mi çıktığını sordum ve öğrencilerden takdir belirten gülüşmeler aldım.) Nimrod silahını ateşlemiş (aslında okunu, ama burası ayrıntı). Tanrı mermiyi yakalamış, üzerine kan sürmüş ve Nimrod’a geri atmış. Nimrod sonra dünyaya geri dönmüş ve bakın, Tanrıyı öldürdüm, o da ölümlüymüş, demiş. Ama aslında Tanrının sınırsız gücünün ve sanırım espri anlayışının kurbanı olmuş. Astronotlara da aynısı olmuş. Bütün kalpleriyle ayda olduklarına inanmışlar, ama aslında orada değillermiş. Bütün çabalarının boşa çıkmasını
istemeyen Tanrı sahte bir ay yapmış ve üstüne inmeleri için bir kenara koymuş. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Bu argümana karşı ne söyleyeceğimi bilemedim, belki de en iyisinin bir dahaki sefere bir Müslümanın gitmesi olduğunu söyledim ve dağıldık. Ülkenin kalbinin kalbine bir yolculuk yapmıştım. Batı Doğuyla karşılaştı, Akıl İnançla çarpıştı, Modernite Gelenekle yüz yüze geldi... hikâye hikâyeyi iteledi: anlatıların çarpışması. Hiçbir şey yerinden oynamadı. Görebileceğiniz hiçbir şey” (Geertz, 2001, s. 101-103). <SPAN style="mso-spacerun:
yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>VIII. Bölüm’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">telepati</B>’ türü konulardaki ünlü şarlatanlık örnekleri sıralanıp bu konuları bilimsel olarak sınamak için dikkat edilmesi gereken noktalar belirtiliyor (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 144-145).</FONT><A title=""
style="mso-endnote-id: edn7" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn7" name=_ednref7><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[vii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> Aynı bölümde, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Nostradamus</B>, aynı adlı bir altbaşlık altında ele alınıyor ve yazık ki konu, yüzeysel değinilerle geçiştiriliyor; <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Nostradamus</B> söylencesine inananları -ünlü felsefel sözü anarsak- ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">dogmatik uykularından uyandıracak</B>’ yanıtlar dile getirilmiyor. Yine
de, en azından, dikkate değer bir olay anılıyor: Louis de Wohl adlı bir ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astrolog</B>’, 2. Paylaşım Savaşı’nda Almanya’nın yenileceği öngörüsünde bulunan sahte <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Nostradamus</B> dörtlükleri yazması için İngiltere tarafından ‘istihdam’ edilmişmiş! (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 147) Sonrasında kitap, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">ateş üstünde yürüme</B>nin nasıl olanaklı olduğunu bilimsel olarak açıklıyor (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 159-160). <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times
New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Son olarak Yazarlar, şöyle bir tümce kullanıyorlar: “Adolf Hitler’in kötülüklerine yakıt olan ırkçı düşünceler sözdebilimin laboratuvarlarında biçimlendirilmiştir”. Bunu, bir bilimi aklama çabası olarak değerlendiriyoruz. <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Naziler</B>, gizemci öğretilerden etkilenmek dışında, son derece bilimseldiler; böyle olmasaydı, zaten dünyayı ele geçiremezlerdi. 1945 öncesi Japonyası için de aynısı söylenebilir. Bizce, bilimsel bakış, kendisine eleştirel olabilmeli, bilimin karanlık yüzünü ortaya sermekten çekinmemelidir. Bilimin sözdebilimden en temel farkı, bizce, bilimdeki –herzaman başat olmayan ama hep başat olma gizilgücü taşıyan- eleştiri geleneğidir.<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Kitabın kaynakçası kapsamlı değil. Öte yandan, sona eklenmiş olan ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Sözdebilim Sözlüğü</B>’ bir hayli kapsamlı ve bu sözlükten, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">aksiyomansi</B> (“bir hayvan postuna sokulduğunda titreşimleriyle sorulara yanıt veren bir balta ya da satır kullanmayı gerektiren
kehanet”, s. 175), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">insan falı</B> (“insanların içlerini parçalayarak açmak ve bağırsaklarını incelemek yoluyla kehanet”, s. 176), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">defnomansi</B> (“açık bir ateşe atılan defne dallarının çatırdamasını dinlemeyi gerektiren kehanette bulunma; çatırtı ne kadar büyükse, o kadar iyi bir işaret anlamına gelir”, s. 178), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">filorodomansi</B> (“Eski Yunan’dan gelen ilginç bir kehanet biçimi; güllerin taç yapraklarını ele çarpıp, yapılacak bir işin başarısına çıkan sesin yüksekliği ile karar vermeye dayanır”, s. 179), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">geloskopi</B> (“bir kişinin kahkahasının tonundan geleceği bilme sanatı”, s. 180), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">hipomansi</B> (“atların kişnemelerinden ve tepinmelerinden bir kehanette bulunma biçimi”, s. 181), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">rapsodomansi</B> (“bir şiir kitabını açarak rasgele
bir dize okumak yoluyla kehanette bulunma; okunan mısraların geleceğe ait bir belirti olması umulur”, s. 188) ve <B style="mso-bidi-font-weight: normal">stolisomansi</B> (“insanların giyim kuşamlarındaki tuhaflıklardan alametler çıkarma”, s. 189) gibi ilginç <B style="mso-bidi-font-weight: normal">fal</B> türlerinin olduğunu öğreniyoruz. <SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Türkiye’de bu sözdebilim konularında bilimsel çalışmalar yürüten araştırmacı sayısı, yok denecek kadar az. Kitapta örneklendiği gibi, bu toplumda da, araştırmacı öbekleri oluşturup alan çalışmaları yapılırsa, ülkede yükselişte olan ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">kutsal kitap</B>’çılık ve Yeni Çağ /Eski Çağ tarikatlarının önü alınabilir. Bu araştırmacı öbeği, sözgelimi, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">yeniden diriliş</B> savlarının yaygın olduğu Adana ve Antakya’da incelemelerde bulunabilir. Yapılacak çok iş var. Umarız bu kitap, eksiğiyle de gediğiyle de olsa, araştırmacıları bu tür çalışmalar yapmaya yöneltebilir. Kitap mı yoksa <B style="mso-bidi-font-weight: normal">sözde kitap</B> mı olduğunu bu biçimde anlamış oluruz... <SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt;
TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman"
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Kaynakça<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Brown, H. I. (1993). A theory-laden observation can test the theory. The British <U>Journal for the Philosophy of Science, 44</U>(3), 555-559. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman"
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Geertz, C. (2001). <U>Gerçeğin ardından: Bir antropoloğun gözünden iki İslâm ülkesinin son kırk yılı</U>. İstanbul: İletişim Yayınları. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Gezgin, U. B. (baskıda). Bilişsel bilimler elkitabı. Ankara: Nobel. </FONT></FONT><A
href="http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=344&Itemid=28"><FONT face="Times New Roman" size=3>http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=344&Itemid=28</FONT></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>Gezgin, U. B. (2005b). “Aaa! bu burç sayfasında yazanlar, tam beni anlatıyor!” ya da Barnum Etkisi üzerine. </FONT><A href="http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=28"><FONT face="Times New Roman"
size=3>http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=28</FONT></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>Hauser, L. (2006). Behaviorism. The Internet Encyclopedia of Philosophy. </FONT><A href="http://www.iep.utm.edu/b/behavior.htm"><FONT face="Times New Roman" size=3>http://www.iep.utm.edu/b/behavior.htm</FONT></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN:
justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Martinson, B. C., Anderson, M. S. ve de Vries, R. (2005). Scientists behaving badly. <U>Nature, 435</U>, 737-738. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>Wikipedia. (06/23/2006). Ptolemy. </FONT><A
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ptolemy"><FONT face="Times New Roman" size=3>http://en.wikipedia.org/wiki/Ptolemy</FONT></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman" size=3>Wynn, C. M. ve Wiggins, A. W. (2005). Yanlış yönde kuantum sıçramalar: Gerçek bilim nerede biter ve sözdebilim nerede başlar? (çev. Aykut Kence). Ankara: TÜBİTAK. </FONT><A href="http://www.kitap.tubitak.gov.tr/k202.html"><FONT face="Times New Roman" size=3>http://www.kitap.tubitak.gov.tr/k202.html</FONT></A><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">
<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">Ziff, P. (1958). About behaviourism. <U>Analysis, 18</U>(6), 132-136. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT face="Times New Roman" size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <DIV style="mso-element: endnote-list"><BR clear=all><FONT face="Times New Roman" size=3> <HR align=left width="33%" SIZE=1> </FONT> <DIV id=edn1 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoNormal
style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn1" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref1" name=_edn1><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[i]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3> </FONT></SPAN><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">Kitapta, aynı biçimde, Popper’gil bilim felsefelerinin korkulu düşü Duhem-Quine Savı da bir kez olsun
anılmıyor. Konuya giriş için şu çalışmaya bakılabilir: Brown, 1993.<o:p></o:p></SPAN></FONT></div></DIV> <DIV id=edn2 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn2" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref2" name=_edn2><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: TR; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[ii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT face="Times New Roman"> <SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF">Yazarların bu görüşüne katıldığımızdan, bundan sonra kaleme alacağımız yazılarda, ‘UFO’ kısaltması yerine, ‘AGG (açıklanmamış gökyüzü görünüşleri)’
kullanılacaktır.<o:p></o:p></SPAN></FONT></div></DIV> <DIV id=edn3 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn3" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref3" name=_edn3><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman"> Aynı ABD’cilikle, ABD eyaletlerinden ve kentlerinden bir sürü örnek verip ABD’nin
haritasını kitaplarının sonuna koymayanlara da sık sık rastlanmakta. Çünkü herkesin ABD eyaletlerini ve kentlerini bildiğini varsayıyorlar.<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn4 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn4" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref4" name=_edn4><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iv]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN
lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman"> İngilizce’yi de içermek üzere birçok Avrupa dilinde, ‘neurology’ ve ‘neuroscience’ ayrı anlamlara sahip. Türkçe’de ise, ikisi için de aynı sözcük kullanılıyor: ‘sinirbilim’. Oysa, birincisi, özel olarak, sinirsel sayrılıklarla ilgilenirken; ikincisi, daha betimleyici düzeyde sinirsel yapıları ve sinirsel süreçleri inceliyor. Bu ayrımın verilmesinin gerekli olduğu durumlarda, ilki için ‘sinirsayrılıkbilim’ ve ikincisi için ‘sinirbilim’ sözcüklerini kullanmayı yeğlemekteyiz.<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn5 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn5" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref5" name=_edn5><SPAN
class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[v]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman"> Günümüzdeki burç düzeni, Batlamyus’un (yk. İ.S. 90- yk. 168) ‘Tetrabiblos’ adlı yapıtına dayanmaktadır (bkz. Wikipedia). <o:p></o:p></FONT></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn6 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn6" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref6"
name=_edn6><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: TR; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[vi]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN style="mso-no-proof: yes"><FONT face="Times New Roman"> ‘Barnum Etkisi’ üstüne 2005’te Türkiye’de yapılmış bir çalışma için bkz. Gezgin, 2005. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn7 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn7" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref7" name=_edn7><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character:
footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: TR; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[vii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT face="Times New Roman"> <SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">Bölümün başında yapılan önalıntı şöyle: “Bir medyum diğerine ne demiş? <I style="mso-bidi-font-style: normal">Sen iyisin, ben nasılım?</I> (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 133). Bu önalıntının anlamsız bir önalıntı olduğunu ya da Yazarlar’ın bilgisizliğini yansıttığını düşünmekteyiz. Çünkü bu önalıntının aslı, yansıbilim (psikoloji) alanındadır: “Bir davranışçı, bir davranışçıya “sen iyisin, ben nasılım?” diye sorar.” (Ziff, 1958). Bunun başka sürümleri de bulunmaktadır: “İki davranışçı seviştikten sonra, biri ötekine, “sen iyiydin, ben nasıldım?” diye sorar” (Hauser, 2006). Bu kısa anlatıyla ne söylenmektedir? Davranışçıların
insana ilişkin herşeyi Uyaran-Karşılık zincirleriyle değerlendirmeleri, herşeyi gözlemlenebilir davranışa indirgemeleri ve insandaki bilişsel yapıları yoksaymaları hicvedilmektedir. İnsan, iyi olup olmadığını, içebakışla değil, kendini gözlemleyen biri yardımıyla öğrenmektedir. Peki medyumların konuyla ne ilgisi var? Medyumlar, içebakışı yadsıyıp yalnızca gözlemlenebilir davranışlara odaklanmıyorlar ki...<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN></SPAN></FONT></div> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-spacerun: yes"></SPAN></SPAN></FONT> </div> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-spacerun: yes"></SPAN></SPAN></FONT> </div> <div class=MsoEndnoteText
style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-spacerun: yes">******************************************</SPAN></SPAN></FONT></div> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-spacerun: yes"></SPAN></SPAN></FONT> </div> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-spacerun: yes"></SPAN></SPAN></FONT> </div><FONT face="Times New Roman"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-spacerun: yes"> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language:
AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Bilimsel Acidan ‘UFO’lar, Beden Disi Deneyimler, ‘Astroloji’, Yaratiliscilik ve Duyu Disi Algilama<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>ya da<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>‘Yanlis Yonde Kuantum Sicramalar: Gercek Bilim Nerede Biter ve Sozdebilim Nerede Baslar?’ Uzerine<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof:
yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>-Bu yazi, Gokhan Ayyuce’ye ve Deniz Ayyuce’ye armaganimdir-<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Dr. Ulas Basar Gezgin, PhD / 23.06.2006<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>E-posta yerlegi: </FONT><A href="mailto:ulas@teori.org"><FONT size=3>ulas@teori.org</FONT></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Ag sayfasi: <SPAN style="mso-bidi-font-weight: bold"><A href="http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=360&Itemid=28">http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=360&İtemid=28</A> <o:p></o:p></SPAN></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div>
<div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Charles M. Wynn ve Arthur W. Wiggins’in yazdigi, Aykut Kence tarafindan Turkce’ye kazandirilan ve Sidney Harris’in cizgileriyle TUBİTAK tarafindan basilan ‘Yanlis Yonde Kuantum Sicramalar: Gercek Bilim Nerede Biter ve Sozdebilim Nerede Baslar?’ adli kitap, gunumuzde oldukca yayginlasan uzaylilar, telepati vb. gibi tartismalara bilimsel bir acidan yaklasiyor; bir yandan, asagida gosterilecegi gibi, kimi noktalarda yuzeysel aciklamalarla
yetinirken, baska noktalarda ise, doyurucu bilimsel aciklamalar getiriyor. İcerige girmeden once, kitabin adinin pek de icini yansitmadigini belirtmekte yarar goruyoruz. Kitap, ‘kuantum’la ilgili degil, bu yazinin basliginda siraladigimiz gibi, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B>’lar, beden disi deneyimler, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">yaratiliscilik</B> ve duyu disi algilama ile ilgili. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kitap, ABD’de uzaylilara inanan bir obek insanin toplu ozkiyimiyla aciliyor. Bu insanlar, bir kuyrukluyildizda onlari bekleyen bir uzay gemisi olduguna inaniyorlardi. Teleskopla baktiklarinda, gemiyi goremediler. Teleskobun iyi gosteremedigi dusunerek, teleskobu bir yana atip ayni goruslerini surdurduler. Kitapta, bu ve benzeri dusunsel sabitliklere ‘inanc inadi’ adi veriliyor. Ote yandan, kitapta, bu inanislar, bilimsel bakisla keskin bir ayrilik icerisindeymis gibi gosteriliyor. Gercekte, kitap boyunca, yazarlar, bilimin ulkusel (ideal) durumunu, bilimin su anki durumuymus gibi gosterip <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’gil bir yanlisa dusuyorlar. Oysa, Gezgin (baskida)’da da cesitli orneklerle dile getirildigi gibi, bilimciler arasinda da cesitli ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">inanc
inad</B>i’ ornekleri bulunmaktadir. Bunlarin en unlu ornegi, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Chomsky</B>’dir. Bir tur icebakis olan ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">anadil konusurunun sezgisi</B>’ yontemi ile masa basinda dilbilim yapan <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Chomsky</B>, yarim yuzyildir, disarida dilbilim verisi toplayanlarla dalga gecmektedir. Ona gore, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">anadil konusurunun sezgisi</B> (sanki herkesin sezgileri ayni olacakmis gibi), disarida veri toplamaktan daha guvenilir bir yontemdir.<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kaldi ki, yeni cag tarikatcilarina yonelik para elestirisi, diger bir deyisle, yeni cag tarikatcilarinin tecimsel (ticari) kazanc saglamakliklari, bilimciler arasinda hic gorulmeyen bir olgu degildir. Burada, uzun bir alinti yapalim:<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>“Dunya, ne yazik ki, dolandirici kayniyor. Genleriyle oynanmis urunleri yiyip yemedigimizi bilemedigimiz gibi, ayni bicimde, bilimsel arastirmalarin sonuclariyla oynanip
oynanmadigini da bilemiyoruz. Amerikan bilimciligi, Amerika’da cikmis olmakla birlikte, dunyanin dort bir yaninda yer etmistir. Arastirmacilarin ayliklarini ve demek ki gecimlerini bilimsel dergilerde yayinlatabildikleri makalelere ipotek eden Amerikan bilimciligi, gercekte, bilimin olumune yol acmistir. Neden? Cunku arastirmacilar, Amerikan universite duzenine gore, makale yayinlatamadiklarinda, islerine son verilmektedir. Yumusak universite duzenlerinde ise, makale yayinlatamadiklarinda, akademik yukseltme alamamaktadirlar. Boyle olunca, arastirmacilar da, her mantikli insanin dusunebilecegi gibi, birtakim sahtekarliklar yapmaktadirlar. Elde ettikleri verilerle oynayarak, bilimsel dergilerde yayinlanabilecek turden veriler uydurmaktadirlar. 9 Haziran 2005’te Nature Dergisi’nde yayinlanan bir raporda, adsiz olarak yapilan bir arastirmada, arastirmaya katilan dirimsel-tip (bio-medikal) bilimcilerin ucte birinin veriler uzerinde sahtekarlik yaptiginin ortaya ciktigi
belirtilmektedir. Bu bilimcilerin % 15’i, fon veren kurumun baskilariyla, arastirmalarinin yontemini ve bulgularini degistirdiklerini belirtmektedir. Bu bulgular, coktan beridir, cesitli ortamlarda dile getirilen sikintilari gozler onune sermektedir. Amerikan fonlama anlayisi nedeniyle, bilim insanlari, bilim degil yalan uretmeye zorlanmaktadirlar ve daha acisi, bilimsel dergilerde yayinlananlarin hangilerinin yalan oldugunu ve ne kadarinin yalan oldugunu bilemiyoruz. Bu arastirmanin sonuclari, Dizelge 1’de ozetlenmektedir: (Burada sayilmayan sahtekarliktan biri de, hakemli dergilerin hakemlerinin henuz yayinlanmamis bir makaledeki gorusleri calip o gorusleri ilk kendisi ortaya atmis gibi gostermesidir. Bu tur olaylarin sayisi, hic de az degildir. Bilimcileri yarismaci olarak goren bir akademik dunyada, baska turlusu de beklenemezdi.)<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"> <TABLE class=MsoTableGrid style="BORDER-RIGHT: medium none; BORDER-TOP: medium none; BORDER-LEFT: medium none; BORDER-BOTTOM: medium none; BORDER-COLLAPSE: collapse; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-yfti-tbllook: 480; mso-padding-alt: 0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-border-insideh: .5pt solid windowtext; mso-border-insidev: .5pt solid windowtext" cellSpacing=0 cellPadding=0 border=1> <TBODY> <TR style="mso-yfti-irow: 0"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: windowtext 1pt solid; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH:
383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">1. Veri uydurmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: windowtext 1pt solid; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 0.3<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 1"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt;
BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">2. Katilimci secme kosullarini dikkate almamak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN:
justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 0.3<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 2"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">3. Arastirmanin sonuclarina gore urun gelistiren sirketlerle baglantisini gizlemek<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid;
BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 0.3<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 3"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">4. Ogrencilerle, katilimcilarla ve musterilerle kusku uyandiran iliskilerde
bulunmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 1.4<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 4"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid
windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">5. İzin almadan ya da adini anmadan baskasinin dusuncelerini kullanmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 1.4<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 5"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT:
5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">6. Arastirmayla ilgili gizli kalmasi gereken kisisel bilgileri aciklamak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN
lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 1.7<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 6"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">7. Daha onceki arastirmalariyla celisen verileri sunmamak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent;
mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 6.0<o:p></o:p></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 7"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">8. Katilimci secmede daha az onemli ozellikleri dikkate almamak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT:
windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 7.6<o:p></o:p></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 8"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal
style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">9. Baskalarinin hatali verilerini ve kusku verici yorumlamalarini gormezden gelmek <o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 12.5<o:p></o:p></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 9"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT:
windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">10. Fon veren kurumun baskilariyla, arastirmanin yontemini ve bulgularini degistirmek<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 15.5<o:p></o:p></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 10"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">11. Ayni veriyi ya da bulgulari iki ya da daha fazla yayinda bastirmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR:
transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 4.7<o:p></o:p></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 11"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">12. Makale yazarliklarini uygunsuz bir bicimde dagitmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD
style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 10.0<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 12"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">13. Makalelerde ya da onerilerde, yontemin ya da sonuclarin ayrintilarini bilincli olarak koymamak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 10.8<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 13"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt;
PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">14. Yetersiz ya da uygun olmayan arastirma desenleri kullanmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 13.5<o:p></o:p></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 14"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">15. İcinden gelen sese dayanarak, gozlemleri ya da verileri, cozumlemeden cikarmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid;
BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 15.3<o:p></o:p></SPAN></B></div></TD></TR> <TR style="mso-yfti-irow: 15; mso-yfti-lastrow: yes"> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: windowtext 1pt solid; WIDTH: 383.4pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=511> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">16. Arastirmalarla ilgili yetersiz kayit
tutmak<o:p></o:p></SPAN></div></TD> <TD style="BORDER-RIGHT: windowtext 1pt solid; PADDING-RIGHT: 5.4pt; BORDER-TOP: #ece9d8; PADDING-LEFT: 5.4pt; PADDING-BOTTOM: 0cm; BORDER-LEFT: #ece9d8; WIDTH: 77.2pt; PADDING-TOP: 0cm; BORDER-BOTTOM: windowtext 1pt solid; BACKGROUND-COLOR: transparent; mso-border-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-left-alt: solid windowtext .5pt; mso-border-top-alt: solid windowtext .5pt" vAlign=top width=103> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">% 27.5<o:p></o:p></SPAN></div></TD></TR></TBODY></TABLE></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Dizelge 1. (Ad Verilmeden Yapilan Bir Arastirmada) Asagidaki Davranislari Sergilediklerini Belirten Bilimcilerin Yuzdeleri (Katilimci Sayisi= 3,247).<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal
style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kaynak: Martinson, Anderson ve de Vries (2005).” (Gezgin, baskida, ‘Bilissel Bilimlerden Once Bilimle ve Bilim Felsefesiyle Hesaplasmak’ adli 5. Bolum). <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count:
1"> </SPAN>Dolayisiyla, kitap, bilime oldukca eski, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’dan daha ilerisini (ozellikle <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Kuhn</B>, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Lakatos</B> ve elbette <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Feyerabend</B>) irdelemeyen bir bilim felsefesinden bakiyor. Boyle olunca, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’a yoneltilen hemen hemen tum elestiriler, az sonra da gorecegimiz gibi, bu kitaba da yoneltilebilir oluyor. Ancak, bu kitap, baska ulkelerde degil de Turkiye’de coksatar olursa hic sasirmayacagiz, cunku Turkiye’de, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Feyerabend</B>’la -olumlu olsun olumsuz olsun- hesaplasmis olma ya da hesaplasmakta olma niteligi tasiyan tek bir bilim dergisi bile cikmamakta. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN
lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitabin basligi, oldukca <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’gil: Gercek bilim ile sozdebilim arasina sinir cekmek amaclaniyor. Bu ayrimi temelde, su bicimde yapiyor: Bilim, kesin inanclara dayanmaz; sozdebilim ise dayanir. Boyle bir bakis, gerekcelendirme yapildigi surece, kabul edilebilir olabilir. Ancak, bilim felsefesi yazini, 1950’lerde <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’la birlikte bitmiyor ki; asil
tartismalar o noktada basliyor. Felsefel acidan bakarak, “Bilim, kesin inanclara dayanmaz; sozdebilim ise dayanir.” sozunun bir ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">kesin inanc</B>’ oldugunu ileri surerken, hangisi bilim, hangisi sozdebilim olacak? Demek ki sorun, sinir koyma degil, temellendirme sorunudur.</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn1" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn1" name=_ednref1><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[i]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><o:p></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN
lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitap, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Kuhn</B>’gil ‘bilimsel topluluk’ kavramindan da habersiz. Saniyoruz tam da bu nedenle, kitapta su tumceye rastlayabiliyoruz: “Bilimde dogrular, en cok oyu hangi hipotezin aldigi meselesi degil, hangi hipotezin ongorulerinin deney sonuclari ile uyum icinde oldugu meselesidir” (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 108).<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt;
TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitapta, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B>’lara inananlarla ilgili soyle bir tumce var: “Aslinda, bu kisiler “gormeseydim inanmazdim” deyisini “inanmasaydim gormezdim”e
ceviriler [yayincinin yanlisi] ya da Talmud’da yazildigi gibi: Olaylari olduklari gibi gormeyiz, oldugumuz gibi goruruz” (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 6). Bu tumcenin, eski ve artik yanlis oldugu ortaya cikarilmis bir bilim anlayisina dayandigini dusunmekteyiz. Bilimciler de, “inanmasaydim gormezdim” ornekleri sergilerler: Bir davranisci, insana baktiginda, kosullama etkinlikleriyle egitilebilir bir varlik gorur; bir bilisselci ise, insana baktiginda, bilgisayara benzeyen bir varlik gorebilir. Bir sinirbilimci ise, insana baktiginda, denetli (controlled) ve ozerk (autonomous) dizgelerden olusan bir uzuvluk (organism) gorur. Bir toplumbilimci baktiginda, aclik gorur, yoksulluk gorur, gonenc ve varsillik gorur vb. Dolayisiyla, kitap, ham gercekcilik, diger bir deyisle, “bilim, gercekleri anlatir” bicimindeki yanlis dusunceye dayaniyor. Oyle olsaydi, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B>’la <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B>’in ve cagdas
fizikcilerin kuramlarinin ozdes olmasini beklemeliydik. Ama Turkiye’de bilimciler arasinda bu ham gercekcilik genel kabul gordugunden –elbette boyle bakmayan bilimciler de bulunmaktadir-, kitabin bu bolumunun cok begenileceginden eminiz. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitapta, saniyoruz, akici olma kaygisiyla, adi anilmadan, unlu Heisenberg İlkesine
giriliyor:<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>“Atomalti parcaciklari alaninda (kuantum alani), bireysel atomalti parcaciklari bazi niteliklerini (konum ve hiz gibi) gozlenene kadar kazanmazlar. Diger bir deyisle, atomalti parcaciklar gozlemciler onlari olcene kadar belirli bir bicimde var olamazlar. Ucuk ve acayip izlenimi verse de, bu kuantum tuhafligi, acimasiz sinavlardan defalarca gecerek dogrulanmistir.<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-spacerun: yes">
</SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Bazi insanlar, bu sinamalari yanlis yorumlamislardir. Normal cisimler en sonunda atomalti parcaciklardan olusmalari nedeniyle, var olabilmeleri icin olagan seyler once gozlenmelidirler. Bu sonuc yanlis yonde bir kuantum sicramasidir, zira bir butunun ozellikleri, onu olusturan parcalarin ozellikleri ile ayni degildir. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kuantum kuramini, sadece, atomalti parcaciklarina ne oldugu ilgilendirir. Tek tek atomalti
olaylarin duzeyindeki kuantum etkileri makroskopik duzeyde ortalanirlar. Hic kimse gozlemese bile Ay, Dunya’nin cevresinde donmeye devam eder. Bilim, nesnel gerceklik uzerindeki iddiasini surdurur. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Bu parcaciklarin gozlenene kadar bazi niteliklerini kazanmadiklari bulusunun yanlis bir yorumu da, “nihai gercekligin gozlemcinin zihninde” oldugu ya da “dusuncelerin herseyin olmasini sagladigi” seklindeki yorumdur. Bu yorumlara ait dusuncelerin hicbiri kuantum kuramindan elde edilemez. Bu kuram, insan bilinci ya da zihinsel surecler konusunda hicbir sey soylemez” (Wynn ve Wiggins, 2005, s.
21-22).<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Birincisi, yazarlarin, “[h]ic kimse gozlemese bile Ay, Dunya’nin cevresinde donmeye devam eder” cikarsamasi da “kuantum kuramindan elde edilemez”. Yukarida elestirilen cikarsama yontemini Yazarlar’in kendileri de
kullanmaktadir. Ustelik, Yazarlar’in, ““nihai gercekligin gozlemcinin zihninde” oldugu” yonundeki goruse karsi cikislari, olumden donme deneyimlerini ele aldiklari V. Bolum’deki su tumceleriyle celismektedir: <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>“Zihnin gizemleri coktur. Bildigimiz, algiladigimiz ya da duyumsadigimiz her sey, beynimizi olusturan bir sinir aginin icinde bilinir, algilanir ya da duyumsanir. Beyin aldatilabilir. Ornegin, dussel kol ve bacak olayini ele alalim. Bir kolu ya da bacagi kesilmis kimseler kol ve bacak yerindeymiscesine, duyumsama (aci, vs.) deneyimini (beyinlerinde) yasamaya devam ederler. <U>Bir kimse “her sey
beynimizdedir” dedigi zaman dogru soyluyor olabilir.</U> Disarida gerceklesiyor gibi gorunen seyler, gercekte beynimizde oluyor olabilir”- altini biz cizdik (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 67-68).<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Kitap, yukarida da goruldugu gibi,
“duyularimiz yaniltici olabildigine gore, duyularimizla nasil guvenilir bilgi elde edebiliriz?” ve “aklimiz yanilabildigine gore, aklimizla nasil guvenilir bilgi elde edebiliriz?” gibi temel bilgikurami sorularini yanitlanmis sayiyor; oysa, kitabin once bu sorulari yanitlamasi gerekiyor. Atomalti konusuna gelirsek, Gezgin (baskida)’da bu konuda sunlar soyleniyor:<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>“Bilimle ilgili geleneksel bakis, bilimin yargilarinin kesin oldugu yonundedir. Oysa, bu bakis, 20. yuzyilin ilk yarisinin sonlarindan sonra, birakilmis bir bakistir. Bunun birakilmasi da bir yanlis anlamadan ileri gelmistir: Heisenberg’in belirsizlik
ilkesinin ve genelde nicem (quantum) fiziginin kesin bilimsel bilgi savini cope attigi ileri surulmustur. Bunu ileri surenler, ya cagdaslik sonrasici (post-modernist) ya da dinci dusunurlerdir –ya da her ikisi birden. Ozellikle dinciler, bu gorusu, bilimin tumuyle coktugune kanit olarak gostermekte ve dinin herseyi acikladigini savlamaktadirlar. Bu iki turden dusunure gore, doga, coklu degerlere sahip olan bulanik mantikla islemektedir. Bu dusunurler ya iyi niyetli olarak yanilmaktadirlar ya da kotu niyetlidirler: Bulanik mantik da bir mantik turudur. Kesin bilgi vermeyi amaclamayan cok sayida bilim bulunmaktadir. Sozgelimi, bir ulkede 0.6 olasilikla deprem olacagini soylersek, bilim disina cikmis olmayiz. Cunku bir olasilik degeri vermis oluruz. Olasilik degeri ise, bilimin ta kendisidir. Ayni bicimde, bir atomalti parcaciginin nerede oldugunu kestirememekle, su kadar olasilikla surada, bu kadar olasilikla burada oldugunu kestirebiliyor olmak, farkli seylerdir. Bilim,
ikincisini yapabilmektedir. Dolayisiyla, nicem fizigi ve bulanik mantik, bilimle celismemektedir. Geleneksel bilim, bu sinavda kendini yenilemistir. Kaldi ki, bu iki tur dusunurun gorusleri dogru olsaydi, iki tur sorunla karsilasilacakti: Birincisi, bu gorusler, insanda az cok olan ozgur istenci atomalti parcaciklardaki seckisiz hareketlere bagladiklarinda, bir sorun ortaya cikiyor; cunku bu gorusler, atomlar arasinda bir uzmanlasma ayrimi yapmiyor. Oysa bir sinir hucresiyle bir beyin hucresinin islevleri farkli. İkincisi, madem ki, evren, dedikleri gibi, belirsiz bir yapi, yasamamizdaki bu kadar duzenliligi nasil aciklayacaklar? <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF;
mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Hatta denebilir ki, Heisenberg’in belirsizlik ilkesi, bizim olcum kilgibilgimizin (teknoloji) yetersizliginden ileri geliyor. “Dogada, atomalti duzeyinde bile belirsizlik yok, ama simdilik atomalti duzeyindeki belirlilikleri olcecek araclar yetersiz.” diyebiliriz” (Gezgin, baskida, ‘Sonuc: Yorumlar, Elestiriler, Yanitlar’ baslikli 10. Bolum). <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kitapta, doga bilimleri-insan bilimleri
ayrimi yapiliyor ve bu ikisinin 5 noktada ayrildiklari belirtiliyor (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 23-25). Sonrasinda kitapta ‘Sozdebilimin bes buyuk dusuncesi’ olarak adlandirilan asagidaki 5 konuya birer bolum ayriliyor:<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>1.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN><FONT size=3><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">UFO</SPAN></B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">’lar ve <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylilar</B>ca adam kacirmalar,<o:p></o:p></SPAN></FONT></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT:
-18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>2.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Yildizlara <B style="mso-bidi-font-weight: normal">isinlanma</B> gibi olagandisi beden-disi deneyimler, olumden donme deneyimleri, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">ruhlar</B> ve <B style="mso-bidi-font-weight: normal">hayaletler</B> gibi VARLİKLAR<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>3.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New
Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN></B><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Astroloji<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>4.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN></B><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Yaratiliscilik<o:p></o:p></FONT></SPAN></B></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; TEXT-INDENT: -18pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 53.4pt"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF;
mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-list: Ignore"><FONT size=3>5.</FONT><SPAN style="FONT: 7pt 'Times New Roman'"> </SPAN></SPAN></SPAN><FONT size=3><B style="mso-bidi-font-weight: normal"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">ESP</SPAN></B><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"> ve psikokinez gibi olagandisi gucler<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN>(Wynn ve Wiggins, 2005, s. 40).<o:p></o:p></SPAN></FONT></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN
lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>İV. Bolum’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B>’larla ilgili cesitli anlatimlar ele alinip algi yanilmalari aciklaniyor. Yazarlar’in ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">UFO</B> (‘unidentified flying objects’, ‘kimligi belirlenemeyen ucan nesneler’ sozuyle ilgili oldukca yerinde bir elestirileri ve onerileri var:<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN>“UFO’nun, yabanci uzay gemisi ile es anlama gelmis olmamasi gariptir, cunku eger bir nesne teshis edilmisse, artik “kimligi belirlenemeyen” ucan nesne olmaz!
Dahasi, gokyuzundeki kaynagi belirsiz isiklar oldugu anlasilan garip goruntuler, “nesne”lerin gorunusu degildir. Bu isiklar hareket etmelerine karsin, kesinlikle ucmamaktadirlar. Bu nedenle, kimligi belirlenmemis ucan nesnelerin (UFO), <I style="mso-bidi-font-style: normal">aciklanmamis gokyuzu gorunusleri</I> (Unexplained Aerial Appearance, UAA) ile degistirilmesi onerilmistir, zira sonraki terim insanlarin aklina, orada bulunmamasi gereken onyargili gorusler koymamaktadir” (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 43-44).</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn2" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn2" name=_ednref2><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New
Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[ii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><o:p></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Yazarlar, ‘Kadim Astronotlar’ altbasligi altinda, birkac bolumcede, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Erich von Däniken</B>’in goruslerini, ‘Uzaylilar Tarafindan Adam Kacirmalar’ altbasligi altinda ise, altbasliktan da anlasilabilecegi
gibi, uzaylilar tarafindan kacirildiklarini ileri suren insanlarin oykulerini ele aliyorlar. Bunlarin yaygin kabul gorurlukleri dusunuldugunde, insanin aklina, “bu savlar, yalnizca birkac satir ayiracak denli onemsiz mi?” sorusu geliyor. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Yazarlarin konuyla ilgili onemli bir saptamasi su: Uzaylilarin kacirmasi oykuleri, uzaylilarla
ilgili filmlerin yayginlasmasiyla ortaya cikiyor. Yazarlar, gunumuz insaninin ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Gizli Dosyalar</B>’ (‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">X-Files</B>’) gibi sozdebilim dizileriyle bombardimana tutulmasindan yakiniyor (ben de Turkiye ozelinde, bu yakinmaya, ‘Sir Kapisi’ turu ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">ilahi adalet tuccarligi</B>’ni ekleyecegim). Yazarlarin soylediklerine ek olarak sunu da soyleyelim: Neyse ki, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Kanit Pesinde</B>’ (‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Crime Scene İnvestigation</B>’) gibi diziler de var. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Ote yandan, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzayli</B> denencesi (hipotezi) ile ilgili, son derece basarisiz bir aciklama getiriyorlar: <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>“UFO hipotezleri, karsi kanitlar olmadan, iyice sinanmis bilimsel hipotezleri terk etmeyi gerektirirler. Uzayli yaratiklar son derece uzun omurleri olmadikca, insanlari kacirmak
icin cok cok uzak gezegenlere gidis gelislerin olaganustu bir hizla gerceklesmesi gerekmektedir, o kadar hizli ki, uzay gemisinin isik hizindan daha buyuk bir hizla yol almis olmasi bile gerekebilir (saniyede 186.000 mil). İsik hizindan daha buyuk hizlar, Einstein’in iyice sinanmis gorecelik kuramini cignemekte ve bildigimiz fizik yasalariyla da catismaktadir.<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Dahasi, uzay yolculugu cok buyuk enerji giderini de gerektirmektedir. Einstein’in ozel gorecelik kurami, isik hizina yakin bir hizla yolculuk yapan bir nesnenin, nesne ile birlikte yol almayan bir gozlemciye gore daha da irilesecegini soyler.
Buyuyen kitle dolayisiyla, nesneyi hizlandirmak icin daha fazla guce gereksinim vardir. Daha fazla guc daha fazla yakit demektir ki, bu da total kitleyi artirir ve bu boylece gider. Bu da, isik hizinin yuzde yetmisi bir hizla yol alan 10 kisilik bir uzay gemisinin, <U>butun bir yil boyunca ABD’de tuketilen enerjinin milyonlarca kati</U> gerektirecegi anlamina gelir. Dahasi, bu tip yolculuklar icin gereken itici guc sistemleri, gunumuze kadar gelistirilmis herhangi bir sistemden cok daha fazla etkili olmak zorunda olacaktir. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Ortaya cikan bir baska gucluk ise yon ve harekette UFO’lara atfedilen ani
degisiklikler, bilinen hava araclari tarafindan yapilmasi mumkun olmayan manevralardir. İnsanlar ancak sinirli bir hizlanmaya dayanabilir ve islevlerini surdururler. Bildirilen bazi manevralar, kacirilan insanlari corba kivaminda bir maddeye cevirir, onlari, muayeneye hic uygun olmayan duruma getirir, dunyaya donme kapasiteleri ise cok daha az olurdu”- altini biz cizdik (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 56-58).<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Bir kere,
<B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylilar</B> varlarsa, Dunya’ya gelebilmeleri icin insansoyunun sahip oldugundan daha ileri bir kilgibilgisi ve fizik bilimine sahip olmalari beklenir. Oysa, Yazarlar, her nedense, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylilar</B>’a insanin kendi gelismislik duzeyinden daha ustunu yuklemeyip, “fizigin kurallarina gore bu, olanaksiz” diyorlar! Simdiye kadarki, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’gil yaklasimlarini burada da sergileseler, soyle demeleri beklenirdi: “Varolan kilgibilgisi ve fizik bilgisi ile, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylilar</B>in Dunya’ya gelmesi olanaksiz ama yarin bu ikisi, su an ongoremedigimiz kadar ilerleyebilir. Bilim, kendini yenileyen bir kurumdur; <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B>, fizigi <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B>’dan; <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B> da <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B>’dan
devraldi. <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B> zamaninda nasil ki <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Newton</B>’gil bir fizik dusunulemezdi; ayni bicimde, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B> fizigini asla gecersizlesmeyecek bir kesin yargi olarak degerlendirmek, bilimselligin disina cikmak anlamina gelir. <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B>’nun zamaninda insanlar ucamiyorlardi; bir insanin Hellas’a ucarak inebilecegi kesinlikle beklenmiyordu. Biz de, uzaylilarla ilgili dusunurken, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B> zamanindaki bu “insan, asla ucamayacak” gorusune saplanip kalmis olmayalim? Ustelik, Gunes Dizgesi’nin disina bir tane bile insan cikamamisken, bu dunyada ve dunyadan sinanmis fizik kurallarini evrensel sayma kibri nereden ileri geliyor? Yoksa, yoksanirken yine de bilincaltina yerlesmis İsaci Dunya-Ozekci (Merkezci) safsatadan mi? “Dunya, Evren’in ozegi ve Dunya’da gecerli hersey, Evren’de de
gecerlidir” gorusu mu varsayiliyor? Asil fizik, insansoyu, Gunes Dizgesi’nin disina cikmaya basladiginda yapilacak.” <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Bir de alti cizili yere bakalim: Yazarlar, buyuk bir pot kirip uzay gemisi yakitini, ABD’de harcanan enerjiyle karsilastiriyorlar. Bunun iki nedeni olabilir: Ya ABD’li okuru ve Dunya’da bir bicimde kendini ABD’yle
iliskilendiren okuru hedefliyorlar ve diger okurlar Onlar icin onemli degil; ya da <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzaylilar</B> ve kiyamet izlekli ABD filmlerinden, ayirdinda olmadan etkilenmisler. Dunya’ya ya da tek tek anakaralara yapilan vurgunun, bilim insanlarinin dunya yurttasligi ulkusune daha uygun olacagini dusunmekteyiz. Ornegin, bunun yerine, tuketilecek yakit, tum Kuzey Amerika anakarasinda ya da baska bir anakarada tuketilen enerjiyle karsilastirilabilirdi.</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn3" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn3" name=_ednref3><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language:
TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Sonuc olarak, Yazarlar’in bu <B style="mso-bidi-font-weight: normal">uzayli</B> aciklamalarinin su bicimde yeniden cercevelenmesi gerektigini dusunmekteyiz: “<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Uzaylilar</B>in, Dunya’ya gelebiliyor olmasi icin, fizik ve kilgibilgisi acisindan, su su su
kosullarin karsilanmasi gerekir...”<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>‘Beden Disi Deneyimler ve Varliklar’ adli V. Bolum’de, hayaletlerle ilgili cesitli sahtekarlik ornekleri siralaniyor. Kitap, olumden donme deneyimine sinirsel-kimyasal aciklamalar getiriyor ve cesitli uyusturucularin da ucma ve ‘ruhunu bedeninden ayri duyumsama’ gibi deneyimlere yolactigini belirtiyor. Oysa, sinirsel-kimyasal aciklamalar,
sinirsel-kimyasal aciklama yapmadan da bir insanin yasamakta oldugunu anliyor olusumuz orneginde oldugu gibi, olumden donme deneyimlerinin varolup olmadigini gostermez. Hepimizin dunyayi belli bir bicimde goruyor olusumuz, bu dunyanin disinda bir dunya olmadigini gostermez. Hepimiz, sanrilayici (hallucinative) deneyimlere dogal olarak sahip olsaydik, hangisinin ‘gercek’ dunya oldugunu anlayamayacaktik. Dunyanin belli bir bicimde varoldugunu koyutlama (postulation) olcutunun cogunlugun oydasmasi (consensus) oldugunu animsayalim. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div
class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Olumden donme deneyimlerine bilimsel bir bakis, bize gore, soyle olurdu: Acaba beynin hangi bolgeleri insanin kendisini bedenli olarak algilamasindan sorumlu? Kalbin durdugu durumlarda, beynin bu bolgeleri islemez duruma mi geliyor? Boyle bir bolge ya da yolak (path) varsa, bunlarla ilgili sinirsayrilikbilimsel (neurological)</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn4" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn4" name=_ednref4><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman';
mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iv]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3> ornek-olaylar (vaka; case) olabilir. Bunlar, incelenebilir. Ayrica, kalbi duran hastalarin beyinleri goruntulenebilir. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Vİ. Bolum’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’ ve diger <B style="mso-bidi-font-weight: normal">fal</B> turleri ele aliniyor. Diger
bircok altbolumde oldugu gibi, kitap, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">el fali</B>ni da birkac yuzeysel satirla gecistiriyor. Bu yonuyle, kitap, bilimin sozdebilime yaniti olmaktan cikiyor ve bilimin sozdebilimi aciklamakta basarisiz oldugu havasini veriyor. Yine de, bolumde, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’ye yonelik onemli elestiriler bulunmakta: <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>“Cogu astrolog, onceden var olan inanc sistemlerine yapismistir. Astroloji ilk ortaya atildigi zaman, gezegenimizin evrenin merkezi oldugu dusunuluyordu. O zamandan beri, bilimsel yontemin asirlarca uygulanmasinin
sonucu olarak, astronomi bu perspektiften vazgecmistir. Dahasi, astrolojinin ilk gunlerinden bu yana, kimi ek gezegen (Uranus, Neptun, Pluto) ve gezegenlere bagli aylar kesfedilmistir. Bu cisimlerin insanlarin kisilikleri uzerindeki “astrolojik etkileri”, en gayretli astrologlar disinda tum astrologlarca goz ardi edilmistir. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Ustelik, gecen 2000 yil icinde, Dunya’nin donme ekseni oyle bir yon degistirmistir ki Zodyak’taki burclar, <I style="mso-bidi-font-style: normal">Tetrabiblos</I>ta tanimlanan ilk konumlarina gore 30 derece batiya kaymistir. Astrolojik hesaplamalarda, bu kayma icin
duzeltme yapilmamistir. Diger bir deyisle, ilk caglarda <I style="mso-bidi-font-style: normal">adlandirilan Zodyak’a ait takimyildizlar, artik burclari tarafindan temsil edilen Zodyak’in bolumlerine karsilik gelmiyorlar</I>. Dort bin yil oncesinde, gece ve gunduzun esit oldugu 21 Mart’taki bahar ekinoksunda Gunes boga takimyildizindaydi; 2000 yil once Koc burcundaydi; bugun ise Balik’tadir. Donus ekseninin degismesi, yalniz Gunes’in burclarini degil, fakat astrolojik dogum cizelgesinin diger yonlerini de etkiler: Ay’in burcu, gezegen burclari, yukselen burc ve evler uzerindeki etkiler.<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.5pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT
size=3>Eski Yunan Tanrilarinin kisilikleri, gezegen isimleri ve bireysel insan ozellikleri arasindaki bag icin hicbir aciklama getirilmemistir. Ustelik dogum aninin onemi hakkinda onemli olan nedir? Bu bebegin basinin ilk kez gorundugu zaman olarak mi tanimlanmistir? Dogurmanin suresine bagli midir? Sezaryen kesimine ne demelidir? Ana rahmine dusme ani daha iyi olur muydu? Annenin sagligi, dogum yapilan yerin cesitli yonleri diger baslangic kosullarina ne demeli? Ve yapay dollenmeden ya da insanlari klonlama olasiligindan ne haber?<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN>(Wynn ve Wiggins, 2005, s. 102-103).</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn5" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn5" name=_ednref5><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt;
FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[v]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><o:p></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kitapta, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’nin <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Popper</B>’gil anlamiyla yanlislanamaz oldugu, diger bir deyisle, sinanabilir ongoruler sunmadigi soyleniyor
(Wynn ve Wiggins, 2005, s. 104). Biz buna katilmiyoruz. Bilimsel temeli olsa da olmasa da, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’, kisilik yapilari ve gundelik yasamla ilgili ongorulerde bulunuyor. Sonucta, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astroloji</B>’nin hangi ongorulerinin tutup hangilerinin tutmadigi uzerinden sayilama (istatistik) calismasi yapilabilir. Kitap, sonrasinda, bu noktaya degil de, burclarin inandiriciligi noktasina odaklaniyor. Bu nokta uzerinden, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Barnum Etkisi</B>’ni icermek uzere cesitli deneyler aniliyor.</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn6" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn6" name=_ednref6><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New
Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[vi]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Vİİ. Bolum’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Yaratiliscilik Denencesi</B>’ ele aliniyor. Ozellikle ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Nuh Tufani</B>’yla ilgili
tartisma, dikkat cekici. Kitapta, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Tufan</B>’ anlatilari, her canlidan bir cift tasidigi ileri surulen geminin yapisal ozellikleri cercevesinde elestiriliyor. Kitap, hic bir sey icin olmasa bile, bu elestiri nedeniyle okunmaya deger (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 119-122). Yine de, bu aciklamalarin, bilimsel aciklamalarda oldugu gibi, ileriye donuk degil, geriye donuk oldugu unutulmamalidir. Olagan kosullarda ongoru yapmak icin kullanilan bilimsel us, burada, tarihsel bir olayi ele almak icin kullanilmistir. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kitap, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Yerlestirilmis Kanitlar Savi</B>’ni karmasiklik aciklamasiyla curuttugunu ileri suruyor. Biz daha ileri gidip bu karmasiklik aciklamasini yeniden ele alalim: İnsan, tanriyi anmadan da evreni aciklayabiliyor. Ama yaratiliscilar, evrene tanriyi katarak, evreni karmasiklastirmakla kalmiyor, bir bilinemez daha koyuyor: tanri. ‘Onu kim yaratti?’ tartismasi zincirleme sorular doguruyor ve ne Muhammedci ne de İsaci ulema, bu sorulara doyurucu yanit veremiyor. Dolayisiyla, bu tartisma, “daha az karmasik aciklama dururken, evreni karmasiklastirmaya gerek yok” biciminde bir <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Occam’in Usturasi</B> ornegi oluyor. Ote yandan, bilim tarihi acisindan ve <B style="mso-bidi-font-weight:
normal">Kuhn</B> acisindan bakarsak, aciklamanin karmasikligini diger olcutlerin ustunde tutmanin bilim-otesi bir yegleyim oldugunun ayirdina variriz. Bilim tarihi boyunca, yeginlik (accuracy), tutarlilik (coherence) ve kapsama alani (scope) gibi degerlerin de, kuramlari degerlendirmede kullanilabildigini goruruz. Kaldi ki, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Aristo</B> fizigi, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Einstein</B> fizigine gore daha yalindir ama yalinligi, onu, gercege en yakin aciklama kilmaya yetmiyor. Bilim tarihinde, en az karmasik aciklamalar yeglenseydi, kabile bilimciliginden ileri gidilemezdi herhalde. Dolayisiyla, bize gore, ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Yerlestirilmis Kanitlar Savi</B>’, bilimsel degil felsefel olarak cozulebilecek bir sorundur.<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof:
yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Bu noktada, insanbilimci <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Clifford Geertz</B>’in bir arastirma anisini, yorumsuz olarak aktarmak istiyoruz: <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>“Bu okulun kapali,
ice donuk goruntusune ragmen guvensizce degil, aksine sicak karsilandim. Bunu kismen, bu okulda bir sure okumus olan ve simdi bir İslâm entelektueli olarak kendisinden cok sey beklenen refakatcime borcluydum. Ama daha cok meshur bir Amerikali profesorun (refakatcim oyle oldugumu tahmin etmisti) “gercek” İslâm gorulecekce gelinecek yerin burasi oldugunu farketmesindendi. Gercekten de ogrenciler hemen Amerikali ziyaretciyle, yine cok dostca davranan ogretmenleri arasinda bir tartisma ayarlamak, boylece “Bati” bilimiyle “Musluman” bilimini kapistirmak icin hareketlendiler.<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Camide toplandik, ogretmenleriyle
–herkes ona ustat diyordu, biz de oyle diyelim- bir daire olusturmus ogrenciler, ortadaki aciklikta da ayakta duran ben. Niye geldigimi aciklayarak soze basladim. Once, genellikle ABD’de devletle Muslumanlar arasindaki iliskiyle ilgili genel sorular geldi, sonra da tartisma basladi. Ustat bana Amerikali astronotlarin gercekten aya indigine inanip inanmadigimi sordu. (Aya seyahatin ikinci yildonumuydu ve Aceh’in gazeteleri konuyla ilgili atesli tartismalarla doluydu.) İnandigimi, ama Acehlilerin cogunun inanmadigini anladigimi soyledim; bu da gurultulu gulusmelere neden oldu. Ustat hicbir Muslumanin Peygamber’den gelen bir gelenek, yani Nuh tufaniyla ilgili bir hadis yuzunden buna inanamayacagini soyledi. Peygamberin dunyayla ay arasinda dev bir okyanus oldugunu, tufanin kaynaginin da bu dev okyanus oldugunu soyledigi aktarilir. Eger Amerikalilar gercekten de aya gitselerdi bu okyanusta bir delik acarlardi, bu da Nuh’unki gibi hepimizin bogulacagi bir tufana yol acardi.
<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Buna ne diyecegimi bilemedim ve yapabildigim kadariyla Bati biliminin ayin ne oldugu, kaynagi ve niye parladigiyla ilgili aciklamasini anlattim. Verilebilecek cevaplarin en iyisi degil, ama orada ve o anda hadislerin gecerliligini sorgulamazsam iyi olacagini hissettim. Bana sonradan, Acehli veya baska bir yerden egitimli herhangi bir Musluman gibi kendisinin de Amerikalilarin aya gittigine inandigini, ama, sakayla karisik, neredeyse dalga gecerek, belki de okyanusun kenarindan dolastiklarini soyledi. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN:
justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Ustat bunlardan hic etkilenmemis ve rahatsiz olmamisti. Yine gayet sakin bir sekilde (hem gercekten ogrenmeye calisan, hem de, benim de kendimi hissettigimi sandigim gibi, zaten bilen biri gibi konusuyordu), astronotlarin gercekten aya gitmis olamayacagini, cunku Peygamberin yanilmasinin imkânsiz oldugunu soyledi. Aslinda olanin, Kuran’da Nimrod’un basina gelenlerle ilgili anlatilanlara benzedigini dusunuyordu. Nimrod bir ateistti. Tanri’yi oldurmek icin goge cikmisti. (Meselenin aslini farkederek, hem bir Tanri olmadigina inandigini, hem de onu oldurmek icin goge mi ciktigini sordum ve ogrencilerden takdir belirten gulusmeler aldim.) Nimrod silahini ateslemis (aslinda okunu, ama burasi ayrinti).
Tanri mermiyi yakalamis, uzerine kan surmus ve Nimrod’a geri atmis. Nimrod sonra dunyaya geri donmus ve bakin, Tanriyi oldurdum, o da olumluymus, demis. Ama aslinda Tanrinin sinirsiz gucunun ve sanirim espri anlayisinin kurbani olmus. Astronotlara da aynisi olmus. Butun kalpleriyle ayda olduklarina inanmislar, ama aslinda orada degillermis. Butun cabalarinin bosa cikmasini istemeyen Tanri sahte bir ay yapmis ve ustune inmeleri icin bir kenara koymus. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt 70.8pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Bu argumana karsi ne soyleyecegimi bilemedim, belki de en iyisinin bir dahaki sefere bir Muslumanin gitmesi oldugunu soyledim ve dagildik. Ulkenin
kalbinin kalbine bir yolculuk yapmistim. Bati Doguyla karsilasti, Akil İnancla carpisti, Modernite Gelenekle yuz yuze geldi... hikâye hikâyeyi iteledi: anlatilarin carpismasi. Hicbir sey yerinden oynamadi. Gorebileceginiz hicbir sey” (Geertz, 2001, s. 101-103).<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Vİİİ. Bolum’de, ‘<B style="mso-bidi-font-weight:
normal">telepati</B>’ turu konulardaki unlu sarlatanlik ornekleri siralanip bu konulari bilimsel olarak sinamak icin dikkat edilmesi gereken noktalar belirtiliyor (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 144-145).</FONT><A title="" style="mso-endnote-id: edn7" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_edn7" name=_ednref7><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[vii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><FONT size=3> Ayni bolumde, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Nostradamus</B>, ayni adli bir altbaslik altinda ele aliniyor ve yazik ki konu, yuzeysel deginilerle gecistiriliyor; <B
style="mso-bidi-font-weight: normal">Nostradamus</B> soylencesine inananlari -unlu felsefel sozu anarsak- ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">dogmatik uykularindan uyandiracak</B>’ yanitlar dile getirilmiyor. Yine de, en azindan, dikkate deger bir olay aniliyor: Louis de Wohl adli bir ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">astrolog</B>’, 2. Paylasim Savasi’nda Almanya’nin yenilecegi ongorusunde bulunan sahte <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Nostradamus</B> dortlukleri yazmasi icin İngiltere tarafindan ‘istihdam’ edilmismis! (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 147) Sonrasinda kitap, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">ates ustunde yurume</B>nin nasil olanakli oldugunu bilimsel olarak acikliyor (bkz. Wynn ve Wiggins, 2005, s. 159-160). <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Son olarak Yazarlar, soyle bir tumce kullaniyorlar: “Adolf Hitler’in kotuluklerine yakit olan irkci dusunceler sozdebilimin laboratuvarlarinda bicimlendirilmistir”. Bunu, bir bilimi aklama cabasi olarak degerlendiriyoruz. <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Naziler</B>, gizemci ogretilerden etkilenmek disinda, son derece bilimseldiler; boyle olmasaydi, zaten dunyayi ele geciremezlerdi. 1945 oncesi Japonyasi icin de aynisi soylenebilir. Bizce, bilimsel bakis, kendisine elestirel olabilmeli, bilimin karanlik yuzunu ortaya sermekten cekinmemelidir. Bilimin
sozdebilimden en temel farki, bizce, bilimdeki –herzaman basat olmayan ama hep basat olma gizilgucu tasiyan- elestiri gelenegidir.<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kitabin kaynakcasi kapsamli degil. Ote yandan, sona eklenmis olan ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">Sozdebilim Sozlugu</B>’ bir hayli kapsamli ve bu sozlukten, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">aksiyomansi</B> (“bir hayvan postuna
sokuldugunda titresimleriyle sorulara yanit veren bir balta ya da satir kullanmayi gerektiren kehanet”, s. 175), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">insan fali</B> (“insanlarin iclerini parcalayarak acmak ve bagirsaklarini incelemek yoluyla kehanet”, s. 176), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">defnomansi</B> (“acik bir atese atilan defne dallarinin catirdamasini dinlemeyi gerektiren kehanette bulunma; catirti ne kadar buyukse, o kadar iyi bir isaret anlamina gelir”, s. 178), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">filorodomansi</B> (“Eski Yunan’dan gelen ilginc bir kehanet bicimi; gullerin tac yapraklarini ele carpip, yapilacak bir isin basarisina cikan sesin yuksekligi ile karar vermeye dayanir”, s. 179), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">geloskopi</B> (“bir kisinin kahkahasinin tonundan gelecegi bilme sanati”, s. 180), <B style="mso-bidi-font-weight: normal">hipomansi</B> (“atlarin kisnemelerinden ve tepinmelerinden bir kehanette bulunma bicimi”, s. 181),
<B style="mso-bidi-font-weight: normal">rapsodomansi</B> (“bir siir kitabini acarak rasgele bir dize okumak yoluyla kehanette bulunma; okunan misralarin gelecege ait bir belirti olmasi umulur”, s. 188) ve <B style="mso-bidi-font-weight: normal">stolisomansi</B> (“insanlarin giyim kusamlarindaki tuhafliklardan alametler cikarma”, s. 189) gibi ilginc <B style="mso-bidi-font-weight: normal">fal</B> turlerinin oldugunu ogreniyoruz.<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT:
35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Turkiye’de bu sozdebilim konularinda bilimsel calismalar yuruten arastirmaci sayisi, yok denecek kadar az. Kitapta orneklendigi gibi, bu toplumda da, arastirmaci obekleri olusturup alan calismalari yapilirsa, ulkede yukseliste olan ‘<B style="mso-bidi-font-weight: normal">kutsal kitap</B>’cilik ve Yeni Cag /Eski Cag tarikatlarinin onu alinabilir. Bu arastirmaci obegi, sozgelimi, <B style="mso-bidi-font-weight: normal">yeniden dirilis</B> savlarinin yaygin oldugu Adana ve Antakya’da incelemelerde bulunabilir. Yapilacak cok is var. Umariz bu kitap, eksigiyle de gedigiyle de olsa, arastirmacilari bu tur calismalar yapmaya yoneltebilir. Kitap mi yoksa <B style="mso-bidi-font-weight: normal">sozde kitap</B> mi oldugunu bu bicimde anlamis oluruz...<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt;
TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language:
AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Kaynakca<o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT
size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Brown, H. İ. (1993). A theory-laden observation can test the theory. The British <U>Journal for the Philosophy of Science, 44</U>(3), 555-559. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Geertz, C. (2001). <U>Gercegin ardindan: Bir antropologun gozunden iki İslâm ulkesinin son kirk yili</U>. İstanbul: İletisim Yayinlari. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div>
<div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3><SPAN style="mso-tab-count: 1"> </SPAN>Gezgin, U. B. (baskida). Bilissel bilimler elkitabi. Ankara: Nobel. </FONT><A href="http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=344&Itemid=28"><FONT size=3>http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=344&İtemid=28</FONT></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal
style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Gezgin, U. B. (2005b). “Aaa! bu burc sayfasinda yazanlar, tam beni anlatiyor!” ya da Barnum Etkisi uzerine. </FONT><A href="http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=28"><FONT size=3>http://ulas.teori.org/index.php?option=com_content&task=view&id=14&İtemid=28</FONT></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Hauser, L. (2006). Behaviorism. The İnternet Encyclopedia of Philosophy. </FONT><A
href="http://www.iep.utm.edu/b/behavior.htm"><FONT size=3>http://www.iep.utm.edu/b/behavior.htm</FONT></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Martinson, B. C., Anderson, M. S. ve de Vries, R. (2005). Scientists behaving badly. <U>Nature, 435</U>, 737-738. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF
style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Wikipedia. (06/23/2006). Ptolemy. </FONT><A href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ptolemy"><FONT size=3>http://en.wikipedia.org/wiki/Ptolemy</FONT></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Wynn, C. M. ve Wiggins, A. W. (2005). Yanlis yonde kuantum sicramalar: Gercek bilim nerede biter ve sozdebilim nerede baslar? (cev. Aykut Kence). Ankara: TUBİTAK. </FONT><A href="http://www.kitap.tubitak.gov.tr/k202.html"><FONT size=3>http://www.kitap.tubitak.gov.tr/k202.html</FONT></A><FONT size=3> <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal
style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-INDENT: 35.4pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3>Ziff, P. (1958). About behaviourism. <U>Analysis, 18</U>(6), 132-136. <o:p></o:p></FONT></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></SPAN></div> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt"><o:p><FONT size=3> </FONT></o:p></div> <DIV style="mso-element: endnote-list"><BR clear=all><FONT size=3> <HR align=left width="33%" SIZE=1> </FONT> <DIV id=edn1 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title=""
style="mso-endnote-id: edn1" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref1" name=_edn1><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 12pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[i]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><FONT size=3> </FONT></SPAN><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">Kitapta, aynı biçimde, Popper’gil bilim felsefelerinin korkulu düşü Duhem-Quine Savı da bir kez olsun anılmıyor. Konuya giriş için şu çalışmaya bakılabilir: Brown,
1993.<o:p></o:p></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn2 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn2" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref2" name=_edn2><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: TR; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[ii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A> <SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF">Yazarların bu görüşüne katıldığımızdan, bundan sonra kaleme alacağımız yazılarda, ‘UFO’ kısaltması yerine, ‘AGG (açıklanmamış gökyüzü görünüşleri)’ kullanılacaktır.<o:p></o:p></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn3 style="mso-element: endnote"> <div
class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn3" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref3" name=_edn3><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"> Aynı ABD’cilikle, ABD eyaletlerinden ve kentlerinden bir sürü örnek verip ABD’nin haritasını kitaplarının sonuna koymayanlara da sık sık rastlanmakta. Çünkü herkesin ABD eyaletlerini ve kentlerini bildiğini
varsayıyorlar.<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn4 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn4" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref4" name=_edn4><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[iv]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"> İngilizce’yi de içermek üzere birçok Avrupa dilinde, ‘neurology’ ve
‘neuroscience’ ayrı anlamlara sahip. Türkçe’de ise, ikisi için de aynı sözcük kullanılıyor: ‘sinirbilim’. Oysa, birincisi, özel olarak, sinirsel sayrılıklarla ilgilenirken; ikincisi, daha betimleyici düzeyde sinirsel yapıları ve sinirsel süreçleri inceliyor. Bu ayrımın verilmesinin gerekli olduğu durumlarda, ilki için ‘sinirsayrılıkbilim’ ve ikincisi için ‘sinirbilim’ sözcüklerini kullanmayı yeğlemekteyiz.<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn5 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn5" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref5" name=_edn5><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN
class=MsoEndnoteReference><SPAN lang=AF style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[v]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes"> Günümüzdeki burç düzeni, Batlamyus’un (yk. İ.S. 90- yk. 168) ‘Tetrabiblos’ adlı yapıtına dayanmaktadır (bkz. Wikipedia). <o:p></o:p></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn6 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn6" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref6" name=_edn6><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-no-proof: yes"><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="FONT-SIZE:
10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: TR; mso-no-proof: yes; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language: AR-SA">[vi]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A><SPAN style="mso-no-proof: yes"> ‘Barnum Etkisi’ üstüne 2005’te Türkiye’de yapılmış bir çalışma için bkz. Gezgin, 2005. <o:p></o:p></SPAN></div></DIV> <DIV id=edn7 style="mso-element: endnote"> <div class=MsoEndnoteText style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify"><A title="" style="mso-endnote-id: edn7" href="http://us.f515.mail.yahoo.com/ym/Compose?YY=5393&y5beta=yes&y5beta=yes&order=down&sort=date&pos=0&view=a&head=b#_ednref7" name=_edn7><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="mso-special-character: footnote"><SPAN class=MsoEndnoteReference><SPAN style="FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: TR; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-language: TR; mso-bidi-language:
AR-SA">[vii]</SPAN></SPAN></SPAN></SPAN></A> <SPAN lang=AF style="mso-ansi-language: AF; mso-no-proof: yes">Bölümün başında yapılan önalıntı şöyle: “Bir medyum diğerine ne demiş? <I style="mso-bidi-font-style: normal">Sen iyisin, ben nasılım?</I> (Wynn ve Wiggins, 2005, s. 133). Bu önalıntının anlamsız bir önalıntı olduğunu ya da Yazarlar’ın bilgisizliğini yansıttığını düşünmekteyiz. Çünkü bu önalıntının aslı, yansıbilim (psikoloji) alanındadır: “Bir davranışçı, bir davranışçıya “sen iyisin, ben nasılım?” diye sorar.” (Ziff, 1958). Bunun başka sürümleri de bulunmaktadır: “İki davranışçı seviştikten sonra, biri ötekine, “sen iyiydin, ben nasıldım?” diye sorar” (Hauser, 2006). Bu kısa anlatıyla ne söylenmektedir? Davranışçıların insana ilişkin herşeyi Uyaran-Karşılık zincirleriyle değerlendirmeleri, herşeyi gözlemlenebilir davranışa indirgemeleri ve insandaki bilişsel yapıları yoksaymaları hicvedilmektedir. İnsan, iyi olup olmadığını, içebakışla değil, kendini gözlemleyen
biri yardımıyla öğrenmektedir. Peki medyumların konuyla ne ilgisi var? Medyumlar, içebakışı yadsıyıp yalnızca gözlemlenebilir davranışlara odaklanmıyorlar ki...<SPAN style="mso-spacerun: yes"> </SPAN><o:p></o:p></SPAN></div></DIV></DIV></SPAN><o:p></o:p></SPAN></FONT></DIV></DIV><BR><BR><DIV id=RTEContent>************************************************************************</DIV> <DIV>Dr. Ulas Basar Gezgin, PhD, bilissel bilimci/ cognitive scientist <BR>Ag sayfasi/ Website: <A href="http://ulas.teori.org/">http://ulas.teori.org</A></DIV> <DIV>E-posta/ E-mail: <A href="mailto:ulas@teori.org">ulas@teori.org</A> </DIV> <DIV>Almanya Havuz Dergisi ve Havuz Yayinevi editoru: <A href="http://www.dergi.havuz.de/">http://www.dergi.havuz.de</A></DIV> <DIV>Gezgin's cognitive scientific works: <A href="http://cogprints.org/perl/user_eprints?userid=6477">http://cogprints.org/perl/user_eprints?userid=6477</A></DIV> <DIV>Gezgin's linguistlist profile:
<A href="http://cf.linguistlist.org/cfdocs/new-website/LL-WorkingDirs/people/personal/get-personal-page2.cfm?PersonID=63707">http://cf.linguistlist.org/cfdocs/new-website/LL-WorkingDirs/people/personal/get-personal-page2.cfm?PersonID=63707</A></DIV><p> 
<hr size=1>Yahoo! Sports Fantasy Football ’06 - Go with the leader.
<a href="http://us.rd.yahoo.com/evt=33539/*http://football.fantasysports.yahoo.com?ovchn=YAH&ovcpn=Integration&ovcrn=Mail+footer&ovrfd=YAH&ovtac=AD">Start your league today!</a>